1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò

Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëò, ò¿¿íèé õàìðàõ õ¿ðýý, õàìãààëàëòûã õýðýãæ¿¿ëýõ áàéãóóëëàãûí ýðõ ç¿éí ¿íäñèéã òîäîðõîéëæ, òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ¿éë àæèëëàãààòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî.

2 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûíòóõàé õóóëü òîãòîîìæ

Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü ¯íäñýí õóóëü, ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí òóõàé õóóëü, ýíý õóóëü, òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý.

Ç äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëò

Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëò íü àþóëã¿é áàéäëûã íü õàíãàõ çîðèëãîîð õóóëèàð òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâàõààð òîãòîîñîí òºðèéí áàéãóóëëàãà, òýäãýýðèéí çàðèì ¿éë àæèëëàãàà, àëáàí òóøààëòàí, èðãýíèé àìü áèå, îðäîí, ºð㺺, çîðèóëàëòûí îðîí ñóóö, òýýâðèéí õýðýãñýë, áóñàä ç¿éëèéã õàìãààëàõàä ÷èãëýñýí ìýðãýæëèéí áîëîí áóñàä áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòíû õàðèëöàí óÿëäààòàé

öîãöîëáîð ¿éë àæèëëàãàà ìºí.

4 ä¿ãýýð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûíçàð÷èì

Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëò íü õóóëü äýýäëýõ, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õ¿íäýòãýõ, íóóöûã ÷àíä õàäãàëàõ, èæ á¿ðýí áàéõ çàð÷èìä ¿íäýñëýíý.

5 äóãààð ç¿éë. Õóóëèéí íýð òîìú¸îíûòîäîðõîéëîëò

1. Ýíý õóóëüä õýðýãëýñýí íýð òîìú¸îã äàðààõü óòãààð îéëãîíî:

1/ "õàìãààëóóëàã÷" ãýæ Ìîíãîë Óëñûí õóóëü, îëîí óëñûí ãýðýýíèé äàãóó òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâàõààð òîãòîîñîí àëáàí òóøààëòàí, èðãýíèéã;

2/ "øàäàð õàìãààëàëò" ãýæ õàìãààëóóëàã÷èéã áèå÷ëýí äàãàæ õàìãààëàõûã;

Ç/ "ãàäóóð õàìãààëàëò" ãýæ õàìãààëóóëàã÷èéã ¿çâýð, ¿éë÷èëãýý, îëîí íèéòèéí áîëîí áóñàä àðãà õýìæýýíä îðîëöîõ, íèéñëýë õîò, îðîí íóòàãò ÿâàõ ¿åä òýäíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàìãààëàõ çîðèëãîîð òîäîðõîé îð÷èí, íóòàã äýâñãýðò òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí õ¿÷ õýðýãñëýýð èë õýëáýðýýð çîõèîæ áàéãàà õàìãààëàëòûã;

4/ "äàëä õàìãààëàëò" ãýæ õàìãààëóóëàã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàìãààëàõ çîðèëãîîð òýäíèé àæèëëàæ, àìüäàð÷, áàéðëàæ áàéãàà îð÷èí, ÿâàõ çàì, ÷èãëýëèéí äàãóó äàëä õýëáýðýýð çîõèîæ áàéãàà õàìãààëàëòûã;

5/ "öóâààíû õàìãààëàëò" ãýæ õàìãààëóóëàã÷èéã àâòîòýýâðèéí õýðýãñëýýð çîð÷èõ ¿åä ãàäíû õàëäëàãà, áîëçîøã¿é îñëîîñ õàìãààëàõ çîðèëãîîð òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí õ¿÷ õýðýãñëýýð àâòî öóâààíû äîòîð çîõèîæ áàéãàà õàìãààëàëòûã;

6/ "òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí á¿ñ" ãýæ ãàäóóð õàìãààëàëò çîõèîæ áàéãàà áîëîí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâñàí áàðèëãà, áóñàä ç¿éëä õàìààðàõ òîäîðõîé îð÷èí, íóòàã äýâñãýðèéã òóñ òóñ õýëíý.

6 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéõàëáàí òóøààëòàí, èðãýí

1. Äàðààõü àëáàí òóøààëòàí, èðãýí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéíà:

1/ Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéä;

2/ Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãûí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýã÷, Åðºíõèé ñàéäûí ¿¿ðãèéã îðëîí ã¿éöýòãýã÷;

Ç/ Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéäûí àëáà õàøèæ áàéñàí èðãýíèéã õóóëüä çààñàí, ýñõ¿ë Óëñûí Èõ Õóðëààñ òîãòîîñîí õóãàöààíä;

4/ Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí ñîíãóóëüä íýð äýâøèã÷èéã ñîíãóóëèéí êîìïàíè ýõýëñýí ºäðººñ ñîíãóóëèéí àëáàí ¸ñíû ä¿í ãàðàõ õ¿ðòýëõ õóãàöààíä;

5/ Ìîíãîë Óëñàä àéë÷èëæ áàéãàà ãàäààä îðíû òºð, çàñãèéí ãàçðûí òýðã¿¿í, ººðèéí õàìãààëàëòòàé èðñýí äýýä, ºíäºð õýìæýýíèé çî÷èí.

2. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1-ä çààñàí õàìãààëóóëàã÷èéí àëáàí ¿¿ðýãòýé íü õîëáîãäóóëàí ò¿¿íèé ýõíýð / íºõºð/ , íàñàíä õ¿ðýýã¿é õ¿¿õäèéí àìü áèåä ãàäíû àþóë ó÷èð÷ áîëçîøã¿é òîõèîëäîëä òóõàéí íºõöºë áàéäàë àðèëàõ õ¿ðòýë òýäíèéã òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä ò¿ð õóãàöààãààð àâ÷ áîëíî.

Ç. Ìîíãîë Óëñûí àþóëã¿é áàéäëûí ýðõ àøãèéí ¿¿äíýýñ ýíý ç¿éëèéí 1, 2 äàõü õýñýãò çààñíààñ áóñàä àëáàí òóøààëòàí, èðãýíèéã òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä õàìààðóóëàõ àñóóäëûã Óëñûí Èõ Õóðàë øèéäâýðëýíý.

4. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéãàà àëáàí òóøààëòàí, èðãýí íü ýíý õóóëü, ò¿¿íòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí ä¿ðýì, æóðàì, çààâðûã õ¿íäýòãýí áèåë¿¿ëíý.

7 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéõõóðàë, ÷óóëãàí, áóñàä àðãà õýìæýý

1. Óëñûí Èõ Õóðëûí ÷óóëãàíû áîëîí Çàñãèéí ãàçàð, ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí õóðàëäààí, îëîí óëñûí äýýä õýìæýýíèé óóëçàëò, õýëýëöýý, õóðàë, çºâëºë㺺í òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéíà.

2. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñàí õóðàë, ÷óóëãàí áóñàä àðãà õýìæýý ÿâàãäàæ áàéãàà òàíõèì, ò¿¿íèé îð÷èíä ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ òîãòîîñîí äýã æóðàì çºð÷èõèéã õîðèãëîíî.

8 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéõ áàðèëãà,òýýâðèéí õýðýãñýë, áóñàä ç¿éë

1. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä äàðààõü áàðèëãà, òýýâðèéí õýðýãñýë áàéíà:

1/ Ìîíãîë Óëñûí Òºðèéí îðäîí, Åðºíõèéëºã÷èéí îðäîí, ºð㺺, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéäûí çîðèóëàëòûí îðîí ñóóö, òºðèéí õàðø, ãàäààäûí äýýä, ºíäºð õýìæýýíèé çî÷äûí áàéðëàõ çî÷èä áóóäàë;

2/ õàìãààëóóëàã÷èéí õºëºãëºæ ÿâàà áîëîí çîðèóëàëòûí òýýâðèéí õýðýãñýë.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä çàéëøã¿é áàéõ øààðäëàãàòàé áóñàä ç¿éëèéí æàãñààëòûã Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà.

Ç. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí á¿ñ, õàìãààëàëòàä àâñàí áàðèëãà, áóñàä ç¿éëä ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí, òºðèéí õàìãààëàëòûí ýðõ á¿õèé àëáàí õààã÷ààñ áóñàä õ¿í çºâøººðºëã¿é, ýñõ¿ë çýâñýã, òóñãàé õýðýãñýëòýé íýâòðýí îðîõ, òýäãýýðèéí îð÷èíä öýðýã, çýâñýã òåõíèêèéí õ¿÷ õóðàëäóóëàõûã õîðèãëîíî.

9 ä¿ãýýð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí çýðýãëýë

1. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëò íü õàìðàõ õ¿ðýý, õ¿÷ õýðýãñýë, íºõöºë áàéäëààñ øàëòãààëàí äàðààõü çýðýãëýëòýé áàéíà:

1/ íýãä¿ãýýð çýðýãëýë;

2/ õî¸ðäóãààð çýðýãëýë;

Ç/ ãóðàâäóãààð çýðýãëýë;

4/ äºðºâä¿ãýýð çýðýãëýë.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéõ àëáàí òóøààëòàí, èðãýí äàðààõü çýðýãëýëä òóñ òóñ õàìààðíà:

1/ íýãä¿ãýýð çýðýãëýëèéí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéä, Ìîíãîë Óëñàä àéë÷èëæ áàéãàà ãàäààä îðíû òºð, çàñãèéí ãàçðûí òýðã¿¿í, ººðèéí õàìãààëàëòòàé èðñýí äýýä õýìæýýíèé çî÷èí;

2/ õî¸ðäóãààð çýðýãëýëèéí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãûí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýã÷,Åðºíõèé ñàéäûí ¿¿ðãèéã îðëîí ã¿éöýòãýã÷, Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí ñîíãóóëüä íýð äýâøèã÷, Ìîíãîë Óëñàä àéë÷èëæ áàéãàà ãàäààä îðíû ºíäºð õýìæýýíèé çî÷èí;

Ç/ ãóðàâäóãààð çýðýãëýëèéí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéäûí àëáà õàøèæ áàéñàí èðãýí, Ìîíãîë Óëñûí õóóëü, îëîí óëñûí ãýðýýíèé äàãóó òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâàõ áóñàä àëáàí òóøààëòàí, èðãýí;

4/ äºðºâä¿ãýýð çýðýãëýëèéí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä ýíý õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1-ä çààñàí õàìãààëóóëàã÷èéí ýõíýð / íºõºð/ , íàñàíä õ¿ðýýã¿é õ¿¿õýä õóóëüä çààñàí íºõöºë áàéäëûí ¿åä ò¿ð õóãàöààãààð.

Ç. Õàìãààëàëòûí çýðýãëýë òóñ á¿ðèéí îíöëîãò òîõèðñîí õ¿÷ õýðýãñëèéí õýìæýý, òýäãýýðèéã õàìãààëàëòûí òóõàéí íºõöºë áàéäàëä íèéö¿¿ëýí çîõèöóóëàõ æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà.

10 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð

1. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ÷èã ¿¿ðãèéã Òàãíóóëûí òºâ ãàçðûí äàðãûí äýðãýäýõ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð õýðýãæ¿¿ëíý.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçðûí á¿òöèéã òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí èæ á¿ðýí áàéõ çàð÷èìä íèéö¿¿ëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî.

Ç. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð íü áýëãý òýìäýãòýé áàéíà. Áýëãý òýìäãèéí çàãâàð, õýðýãëýõ æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà.

4. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð íü òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó ¿éëäñýí òàìãà, òýìäýã, àëáàí áè÷ãèéí õýâëýìýë õóóäàñ õýðýãëýíý.

5. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçðûí äàðãûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé ñàéäàä òàíèëöóóëæ, Òàãíóóëûí òºâ ãàçðûí äàðãà òîìèëíî.

6. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð óëñûí òºâëºðñºí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æèíý.

11 ä¿ãýýð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçðûí ýðõ, ¿¿ðýã

1. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð äàðààõü ýðõ ýäëýíý:

1/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéãàà áàðèëãà, áóñàä ç¿éë, òýäãýýðèéí îð÷èíä ýìõ çàìáàðààã¿é áàéäàë ¿¿ñýõ, ãýíýòèéí îñîë ãàðàõ çýðãýýð íºõöºë áàéäàë õ¿íäýðñýí ¿åä öàãäàà, äîòîîäûí öýðýã, èðãýíèé õàìãààëàëòûí òºâ, îðîí íóòãèéí áàéãóóëëàãààñ òóñëàëöàà àâàõ, õàðèëöàí àæèëëàõ;

2/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí á¿ñ, òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâñàí áàðèëãà, áóñàä ç¿éëä íýâòðýí îðîõ æóðàì, äýãëýì òîãòîîõ, õÿíàëò òàâèõ;

Ç/ õàìãààëóóëàã÷, òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâñàí áàðèëãà, áóñàä ç¿éëèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàìãààëàõ çîðèëãîîð òºð, çàõèðãàà, îëîí íèéòèéí áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, àëáàí òóøààëòíààñ õàìãààëàëòûí àæëûí íºõöºë áàéäàëòàé õîëáîãäîõ ìýäýý, ñóäàëãàà ãàðãóóëæ àâàõ;

4/ õàìãààëóóëàã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàìãààëàõ çîðèëãîîð ÿâãàí çîð÷èã÷, àâòîòýýâðèéí õýðýãñëèéí õºäºë㺺íèéã øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä ò¿ð çîãñîîõ, ÷èãëýëèéã ººð÷ë¿¿ëýõ;

5/ ýíý õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1-ä çààñàí, øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä áóñàä õàìãààëóóëàã÷èéã îðîí íóòàãò íèñýõ îíãîö, ãàëò òýðãýýð çîð÷èí ÿâàõ ¿åä àþóëã¿é áàéäëûã õàìãààëàõ çîðèëãîîð óóë òýýâðèéí õýðýãñëýýð òóõàéí ¿åä çîð÷èõ õ¿ì¿¿ñ, òýäíèé à÷àà òýýøèéã øàëãàõàä, ò¿¿í÷ëýí õàìãààëóóëàã÷èéã ãàäààäàä ÿâàõ ¿åä õàìò ÿâàõ çîð÷èã÷äîä Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýðò ãààëèéí øàëãàëò õèéõýä àëáà õààã÷àà áàéëöóóëàõ;

6/ õàìãààëóóëàã÷èä äîòîîä, ãàäààäààñ èð¿¿ëñýí áýëýã äóðñãàë, áóñàä ç¿éëä òýñýð÷ äýëáýðýõ, õîðäóóëàõ áîäèñ áàéãàà ýñýõýä ìýðãýæëèéí áîëîí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãààð øàëãàëò, øèíæèëãýý õèéëãýõ;

7/ õàìãààëóóëàã÷èéí õîîë, õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿í, òýýâðèéí õýðýãñýë, ¿éë÷èëãýýíä øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä ìýðãýæëèéí áàéãóóëëàãûí îðîëöîîòîéãîîð ¿çëýã, øàëãàëò õèéæ, ä¿íã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýõ;

8/ ãàäààä îðíû òºðèéí õàìãààëàëòûí áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí àæèëëàõ, ìýäýýëýë ñîëèëöîõ.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçàð äàðààõü ¿¿ðýãòýé áàéíà:

1/ Óëñûí Èõ Õóðëûí ÷óóëãàíû áîëîí Çàñãèéí ãàçàð, ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí õóðàëäààí, îëîí óëñûí äýýä õýìæýýíèé óóëçàëò, õýëýëöýý, õóðàë, çºâëºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäëûã õàìãààëàõ;

2/ õàìãààëóóëàã÷èéã øàäàðëàí õàìãààëàõ;

Ç/ õàìãààëóóëàã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ çîðèëãîîð ãàäóóð áîëîí äàëä õàìãààëàëò çîõèîí áàéãóóëàõ;

4/ Òºðèéí îðäíûã õàìãààëàõ;

5/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí á¿ñ, áàðèëãà, áóñàä ç¿éëèéã õàðóóëûí ñàëáàðûí õàìãààëàëòàä àâàõ;

6/ ýíý õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1, 5-ä çààñàí õàìãààëóóëàã÷èéã ¿éë÷ëýõ á¿ðýëäýõ¿¿í, õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿íýýð õàíãàõ;

7/ õàìãààëóóëàã÷èéã çîðèóëàëòûí àâòîòýýâðèéí õýðýãñëýýð ¿éë÷ëýõ;

8/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéãàà áàðèëãà, òýýâðèéí õýðýãñýë, áóñàä ç¿éë, òýäãýýðèéí îð÷èíä õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãóóäòàé õàìòðàí èíæåíåð-òåõíèêèéí ¿çëýã, øàëãàëò õèéæ àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ.

9/ õàìãààëóóëàã÷èéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð àâ÷ õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà àðãà õýìæýýíèé òóõàé ººðò íü ìýäýýëæ, òàíèëöóóëàõ.

12 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûíãàçðûí äàðãûí á¿ðýí ýðõ

Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ãàçðûí äàðãà äàðààõü á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý:

1/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ;

2/ áàéãóóëëàãûí ä¿ðýì, æóðàì, çààâðûã áàòëóóëæ ìºðä¿¿ëýõ;

Ç/ õóâààðèëàí îëãîñîí òºñºâ, õºðºíãèéã çîðèóëàëòûí äàãóó çàðöóóëæ ã¿éöýòãýëä íü õÿíàëò òàâèõ;

4/ Òàãíóóëûí òºâ ãàçðûí äàðãàòàé çºâøèëöºí áîëîâñîí õ¿÷íèéã òîìèëîõ, ÷ºëººëºõ;

5/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä îðîëöîæ áàéãàà áóñàä áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëàõ, õàìòàðñàí øèéäâýð ãàðãàæ õýðýãæ¿¿ëýõ;

6/ áàéãóóëëàãàà òºëººëºí äîòîîä, ãàäààäûí áàéãóóëëàãàòàé õàðèëöàí àæèëëàõ.

1Ç äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷

1. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéí òàíãàðàã ºðãºæ, õàìãààëàëòûí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ áàéãàà èðãýíèéã òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷ ãýíý. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷ íü çàñàã, çàõèðãààíû òºëººëºã÷ ìºí.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáàíä 2Î íàñ õ¿ðñýí, ýð¿¿ë ìýíä, áèå áÿëäàð, ¸ñ ç¿éí øààðäëàãà õàíãàñàí, çîõèõ áîëîâñðîë, àæëûí òóðøëàãàòàé, ÿë øèéòãýëã¿é, Ìîíãîë Óëñûí èðãýíèéã àæèëëóóëíà.

14 ä¿ãýýð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáàõààã÷èéí òàíãàðàã

1. Ìîíãîë Óëñûí èðãýí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáàíä àíõ îðîõäîî Òºðèéí ñ¿ëäýíä:

"Ìîíãîë Óëñûí èðãýí Áè, òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõäýý òºðºº õ¿íäýòãýí, õóóëü ¸ñûã äýýäýëæ, òºðèéí íóóöûã ÷àíä õàäãàëàí, õ¿ëýýñýí ¿¿ðýãòýý ¿íýí÷ áàéæ, àìü áèåý ¿ë õàéðëàí àæèëëàõàà áàòëàí òàíãàðàãëàÿ. Áè ýíý òàíãàðãààñàà íÿöâààñ òºðèéí õóóëèéí öýýðëýë õ¿ëýýíý." ãýæ Òàíãàðàã ºðãºíº.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéí òàíãàðàã ºðãºõ æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ áàòàëíà.

15 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûíàëáà õààã÷èéí ýðõ, ¿¿ðýã

Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷ àëáàí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ áàéõäàà äàðààõü ýðõ, ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëíý:

1/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòòàé õîëáîãäñîí õ¿ñýëò, øààðäëàãûã èðãýä, àëáàí òóøààëòàíä òàâèõ, äýìæëýã òóñëàëöàà àâàõ, òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí á¿ñ, òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâñàí áàðèëãà, áóñàä ç¿éëä íýâòðýí îðîõ õ¿ì¿¿ñèéí ¿íýìëýõ, íýâòðýõ áè÷ãèéã øàëãàõ;

2/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä áàéãàà áàðèëãà, áóñàä ç¿éë, òýäãýýðèéí îð÷èíä ñýæèã á¿õèé ýòãýýä èëýðâýë ò¿¿íèé áèå, ýä ç¿éë, òýýâðèéí õýðýãñýëä ¿çëýã õèéõ, óóë ýòãýýäèéã 2 öàã õ¿ðòýë õóãàöààãààð ò¿ð ñààòóóëàõ, çýâñýã, çýâñãèéí ÷àíàðòàé ç¿éë, òýñýð÷ äýëáýðýõ, õîðäóóëàõ áîäèñ èëýðâýë õóðààí àâàõ, õîëáîãäîõ

áàéãóóëëàãàä øèëæ¿¿ëýõ;

Ç/ õàìãààëóóëàã÷èä áîäèòîé àþóë ó÷èðñàí òîõèîëäîëä øààðäëàãàòàé áîë õóóëèàð õîðèãëîñíîîñ áóñàä àâòîòýýâðèéí õýðýãñýë áîëîí áóñàä óíàëãà äàé÷ëàõ;

4/ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àæëûí øààðäëàãààð áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí òåëåôîí óòñààð ¿íý òºëáºðã¿é, íèéòèéí õîëáîîíû õýðýãñëýýð äàðààëàë õàðãàëçàõã¿é ¿éë÷ë¿¿ëýõ, áàéð, îðîí ñóóöàíä ýçýìøèã÷èéí çºâøººð뺺ð íýâòðýí îðîõ;

5/ àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýæ áàéõäàà çýâñýã, òóñãàé õýðýãñýë áèåäýý àâ÷ ÿâàõ, òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó õýðýãëýõ;

6/ ºðãºñºí òàíãàðàãòàà ¿íýí÷ áàéõ;

7/ óäèðäàõ áàéãóóëëàãûí øèéäâýð, çàõèðàõ äàðãûí òóøààëûã áèåë¿¿ëýõ;

8/ õàìãààëóóëàã÷èéí õóâèéí íóóöûã ÷àíä õàäãàëàõ;

9/ õàìãààëàëòûí àæëûí ìýäëýã, òóñãàé áýëòãýëýý áàéíãà äýýøë¿¿ëæ, øóäàðãà, ñàíàà÷èëãàòàé àæèëëàõ.

16 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáàõààã÷èéí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõ áàòàëãàà

1. Àëáàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõ ¿åä íü òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èä ó÷èðñàí õîõèðëûã òºð õàðèóöíà.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéí àæëûã çàõèðàõ äàðãàä íü ìýäýãäýëã¿éãýýð øàëãàõ, àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýõýä íü ñààä ó÷ðóóëàõ, õóóëèàð õ¿ëýýñýí ¿¿ðýãò íü ¿ë õàìààðàõ àæèë ¿¿ðýã ã¿éöýòã¿¿ëýõèéã õîðèãëîíî.

Ç. ÿéöýòãýæ áàéãàà àæèë ¿¿ðýãòýé íü õîëáîãäóóëàí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷ / ãýð á¿ëèéí ãèø¿¿í/ -èéí àìü áèåä àþóë ó÷èð÷ áîëçîøã¿é áîäèòîé íºõöºë áàéäàë áèé áîëñîí òîõèîëäîëä ò¿¿íèéã õàìãààëàëòàä àâ÷ áîëíî.

4. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷ íü Òàãíóóëûí òºâ ãàçðûí òóñãàé àëáàíûõòàé àäèëòãàõ àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, öîëíû çýðýãëýë, ä¿ðýìò õóâöàñ õýðýãëýõ áóþó, ýñõ¿ë ò¿¿íä çîðèóëñàí ìºíãºí õàíãàìæ ýäýëíý.

5. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéí íèéãìèéí áàòàëãààã Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí òóõàé õóóëèéí 22, 23, 25, 26 äóãààð ç¿éëèéí õîëáîãäîõ çààëòààð çîõèöóóëíà.

6. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéí òóñãàé õàìãààëàëòûí íýìýãäëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî.

17 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáàõààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäëûí îíöëîã

1. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èä äàðààõü ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõûã õîðèãëîíî:

1/ óäèðäàõ áàéãóóëëàãà, çàõèðàõ äàðãûí çºâøººðºëã¿éãýýð æàãñààë, öóãëààí çîõèîí áàéãóóëàõ, àëáàí ¿¿ðãèéí áóñ øóãàìààð òýäãýýðò îðîëöîõ, áàéëöàõ;

2/ õàìãààëóóëàã÷èéí òóõàé ººðèéíõ íü çºâøººðºëã¿éãýýð õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñýëä ÿðèëöëàãà ºãºõ, õóâèéí íóóöûíõ íü òàëààð õýâëýí íèéòëýõ;

Ç/ ¿¿ðýã ã¿éöýòãýæ áàéõäàà àæëûí áàéðàà çàõèðàõ äàðãûí çºâøººðºëã¿éãýýð îðõèæ ÿâàõ, áóñäàä øèëæ¿¿ëýõ;

4/ õàìãààëóóëàã÷èéí íýð òºð, àëáàí òóøààëûã àøèãëàõ, óëñ òºðèéí çîðèëãîîð ýâëýëäýí íýãäýõ, óëñ òºðèéí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã íàì, ýâñýë, õîëáîîíû ãèø¿¿íèé ýðõ, ¿¿ðýãòýé áàéõ;

5/ ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýæ áàéõäàà ýíý õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä ÷èãëýñíýýñ áóñàä ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéã õàìãààëæ áàéãàà áàéãóóëëàãà, õàìãààëóóëàã÷èéã òàãíàí òóðøèõ ¿éë àæèëëàãààíä àøèãëàõûã õîðèãëîíî.

Ç. Øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí àëáà õààã÷èéí àìðàëòûí öàãèéã õÿçãààðëàõ áóþó èë¿¿ öàãààð àæèëëóóëæ áîëíî.

1. Òàãíóóëûí òºâ áàéãóóëëàãûí äàðãà íü òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí áàéãóóëëàãûí àæëûã ÷èãë¿¿ëýí óäèðäàæ áîëîâñîí õ¿÷èí áýëòãýõ, çýâñýã, òåõíèê, ìàòåðèàë õýðýãñëýýð õàíãàõ, ñàíõ¿¿, àæ àõóéí òàëààð áýõæ¿¿ëýõ áîäëîãî áîëîâñðóóëàí Çàñãèéí ãàçàðò óëàìæèëæ, ýíý òàëààð ãàðñàí øèéäâýðèéí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèíà.

2. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà íü õàìãààëóóëàã÷ áîëîí òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûí áàéãóóëëàãûã õîëáîãäîõ ìýäýýëëýýð õàíãàí òóñãàé çîðèóëàëòûí õîëáîîãîîð ¿éë÷èëæ, øààðäëàãàòàé áóñàä òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëíý.

Ç. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí îðîí íóòàã äàõü íýãæ¿¿ä íü öàãäààãèéí áîëîí õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí çîõèîõ òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòûã òóñ òóñûí íóòàã äýâñãýðò íýãòãýí óäèðäàíà.

19 ä¿ãýýð ç¿éë. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãûí ¿¿ðýã

1. Öàãäààãèéí áàéãóóëëàãà íü ýíý õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ õýñãèéí 1,5-ä çààñàí,øààðäëàãàòàé òîõèîëäîëä áóñàä õàìãààëóóëàã÷èéã áàÿð ¸ñëîë, îëîí íèéòèéí áîëîí áóñàä àðãà õýìæýýíä îðîëöîõ, àâòîòýýâðèéí õýðýãñëýýð çîð÷èõ, îðîí íóòàãò áàéõ ¿åä õºòº÷ ìàøèí àæèëëóóëæ, õºäºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäëûã

õàíãàí, õýâ æóðìûí õàìãààëàëò çîõèîíî.

2. Òºðèéí òóñãàé õàìãààëàëòàä àâñàí áàðèëãà, áóñà&