1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü Ìîíãîë Óëñûí òºðèéí àëáà /öààøèä "òºðèéí àëáà" ãýõ/-íû àíãèëàë, çàð÷èì, òºðèéí àëáàí òóøààë, ò¿¿íä òàâèõ øààðäëàãà, òºðèéí àëáà õààõ áîëçîë, æóðàì, òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäàë, áàòàëãàà, òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ÷èã ¿¿ðãèéã òîãòîîí çîõèöóóëàõàä îðøèíî.

2.1. Òºðèéí àëáàíû òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü¹, ýíý õóóëü áîëîí òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý.

3.1. Òºðèéí çîðèëò, ÷èã ¿¿ðãèéã Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí á¿ðýí ýðõèéí õ¿ðýýíä õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã òºðèéí àëáà ãýíý.

3.2. Òºðèéí àëáàíû ìºí ÷àíàð íü àðä ò¿ìýíäýý ¿éë÷èëæ, òºðä ÷èí ¿íýí÷ýýð ç¿òãýõýä îðøèíî.

3.Ç. Òºðèéí àëáûã äîð äóðäñàíààð àíãèëíà:

3.3.1. òºðèéí óëñ òºðèéí àëáà;

3.3.2. òºðèéí çàõèðãààíû àëáà;

3.3.Ç. òºðèéí òóñãàé àëáà;

3.3.4. òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáà.

3.4. Ýíý ç¿éëèéí 3.3.2, 3.3.3-ò çààñàí àëáûã òºðèéí æèíõýíý àëáà ãýíý.

4.1. Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëèéí íýãä¿ãýýð ç¿éëèéí 2 äàõü õýñýãò çààñàí÷ëàí àðä÷èëñàí ¸ñ, øóäàðãà ¸ñ, ýðõ ÷ºëºº, òýãø áàéäàë, ¿íäýñíèé ýâ íýãäëèéã õàíãàõ, õóóëü äýýäëýõ íü òºðèéí àëáàíû ¿íäñýí çàð÷èì ìºí.

4.2. Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí àëáàíä äàðààõü çàð÷ìûã áàðèìòàëíà:

4.2.1. çàõèðàõ, çàõèðàãäàõ ¸ñ;

4.2.2. èë òîä áàéõ;

4.2.Ç. àðä ò¿ìýíä ¿éë÷ëýõ;

4.2.4. èðãýä õóóëüä çààñàí áîëçîë, æóðìûí äàãóó òºðèéí àëáàíä îðîõ àäèë òýãø áîëîìæòîé áàéõ;

4.2.5. òºðèéí àëáà ìýðãýøñýí, òîãòâîðòîé áàéõ;

4.2.6. òºðèéí àëáàí õààã÷ààñ á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõ íºõöºë, áàòàëãààã òºð õàíãàõ;

4.2.7. õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõ ÿâöàä ãàðãàñàí àëäààíû óëìààñ òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ó÷ðóóëñàí õîõèðëûã òºð õàðèóöàõ.

5.1. Òºðèéí àëáàí òóøààëûã äîð äóðäñàíààð àíãèëíà:

5.1.1. òºðèéí óëñ òºðèéí;

5.1.2. òºðèéí çàõèðãààíû;

5.1.Ç. òºðèéí òóñãàé;

5.1.4. òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé.

5.2. Ýíý ç¿éëèéí 5.1.2, 5.1.3-ò çààñàí àëáàí òóøààëûã òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààë ãýíý.

5.3. Òºðèéí àëáàí òóøààë íü óäèðäàõ, ã¿éöýòãýõ, òóñëàõ ãýñýí òºðºëòýé áàéíà.

5.4. Òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòíû çýðýã çèíäàà, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òºðèéí àëáàí òóøààëòíû çýðýãëýëèéã Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî.

6.1.Òºðèéí óëñ òºðèéí àëáàí òóøààëä Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, áóñàä õóóëèàð òîãòîîñîí áîëçîë, æóðàì, øàëãóóðûí äàãóó ñîíãîãääîã áîëîí óã ñîíãóóëèéí ¿ð ä¿íä òîìèëîëòûí æóðìààð àæèëëàõ, ìºí òýäãýýðèéí á¿ðýí ýðõèéíõ íü õóãàöààíä ººðò íü ¿éë÷ëýõ îðîí òîîíû äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà:

6.1.1. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷;

6.1.2. Ìîíãîë Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà;

6.1.Ç. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé ñàéä;

6.1.4. Ìîíãîë Óëñûí Èõ Õóðëûí äýä äàðãà, ãèø¿¿í;

6.1.5. Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í;

6.1.6. Çàñãèéí ãàçðûí Õýðýã ýðõëýõ ãàçðûí äàðãà;

6.1.7. äýä ñàéä;

6.1.8. Åðºíõèé ñàéäûí çºâëºõ;

6.1.10. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí çºâëºõ;

6.1.11. Ìîíãîë Óëñûí ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà;

6.1.12. á¿õ øàòíû Çàñàã äàðãà;

6.1.13. Ìîíãîë Óëñààñ ãàäààä óëñ, îëîí óëñûí áàéãóóëëàãàä ñóóõ á¿ðýí ýðõò òºëººëºã÷èéí ãàçðûí òýðã¿¿í;

6.1.14. óëñ òºðèéí àëáàí òóøààëòíû á¿ðýí ýðõèéíõ íü õóãàöààíä çºâõºí ººðò íü ¿éë÷ëýõ îðîí òîîíû çºâëºõ, òóñëàõ, õýâëýë ìýäýýëëèéí àæèëòíû àëáàí òóøààë;

6.2. Àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí Òýðã¿¿ëýã÷äèéí äàðãà, õîò, òîñãîíû çàõèðàã÷èéí àëáàí òóøààëûã òºðèéí óëñ òºðèéí àëáàí òóøààëòàé àäèëòãàí ¿çýæ áîëíî.

6.Ç. Ýíý ç¿éëèéí 6.1.14-ò çààñàí àëáàí òóøààë ýðõýëäýã àæèëòàí íü óëñ òºðèéí òóõàéí àëáàí òóøààëòàíä çàõèðàãäàõ áîëîâ÷ òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õóâüä õîëáîãäîõ òºðèéí áàéãóóëëàãûí àæëûí àëáàíä õàðüÿàëàãäàíà.

7.1. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëä äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà:

7.1.1. Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, ø¿¿õ, ¯íäñýí õóóëèéí öýö, ïðîêóðîðûí áàéãóóëëàãûí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.2. Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîîíû àæëûí àëáàíû àëáàí òóøààë;

7.1.Ç. ýíý õóóëèéí 8.1.2-ò çààñíààñ áóñàä Ìîíãîëáàíê, ¯íýò öààñíû õîðîîíû áîëîí ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.4. ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.6. Õ¿íèé ýðõèéí ¯íäýñíèé Êîìèññûí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.7. Ìîíãîë Óëñûí ÿàìíû Òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òîõèðóóëàõ áîëîí õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàãèéí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.9. Òºðèéí àëáàíû çºâëºëèéí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.10. àéìàã, íèéñëýëèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí áîëîí Çàñàã äàðãûí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

7.1.11. õóóëüä çààñàí áóñàä àëáàí òóøààë.

7.2. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûã òºðèéí çàõèðãààíû òºâ, íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí ãýæ á¿ëýãëýíý.

7.3. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûã äîð äóðäñàíààð àíãèëíà:

7.3.1. òýðã¿¿í ò¿øìýë;

7.3.2. ýðõýëñýí ò¿øìýë;

7.Ç.3. àõëàõ ò¿øìýë;

7.3.4. äýñ ò¿øìýë;

7.3.5. òóñëàõ ò¿øìýë.

7.4. Òýðã¿¿í ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû Òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà.

7.5. Ýðõýëñýí ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû ãàçðûí äàðãà, ò¿¿íèé îðëîã÷, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà.

7.6. Àõëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû õýëòýñ, òàñãèéí äàðãà, àõëàõ áàéöààã÷, àõëàõ ìýðãýæèëòýí, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà.

7.7. Äýñ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû áàéöààã÷, ìýðãýæèëòýí, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà.

7.8. Òóñëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû òóñëàõ áàéöààã÷, òóñëàõ ìýðãýæèëòýí, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà.

7.9. Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, Óëñûí äýýä ø¿¿õ, ¯íäñýí õóóëèéí öýö, Óëñûí åðºíõèé ïðîêóðîðûí ãàçðûí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî.

7.10. Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë ÿàì, òºðèéí áóñàä áàéãóóëëàãûí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî.

8.1.Òºðèéí òóñãàé àëáàí òóøààëä Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, áóñàä õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó òºðèéí òóñãàé ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõ äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà:

8.1.1. ¯íäñýí õóóëèéí öýöèéí ãèø¿¿í, á¿õ øàòíû ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷, ïðîêóðîð;

8.1.2. Ìîíãîëáàíêíû Åðºíõèéëºã÷, òýðã¿¿í äýä, äýä Åðºíõèéëºã÷, ¯íýò öààñíû õîðîîíû äàðãà, ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí äàðãà, äýä äàðãà;

8.1.3. Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîîíû äàðãà, íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, Õ¿íèé ýðõèéí ¯íäýñíèé Êîìèññûí ãèø¿¿í, Òºðèéí õÿíàí øàëãàõ õîðîîíû äàðãà, åðºíõèé íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, õÿíàí áàéöààã÷;

8.1.4. Çýâñýãò õ¿÷íèé Æàíæèí øòàáûí äàðãà, Öàãäààãèéí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà, Õèëèéí öýðãèéí óäèðäàõ ãàçðûí äàðãà, Óëñûí èðãýíèé õàìãààëàëòûí ãàçðûí äàðãà;

8.1.5. äèïëîìàò àæèëòàí;

8.1.6. çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ, ãàë ò¿éìýðòýé òýìöýõ áàéãóóëëàãûí îôèöåð, àõëàã÷, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýã÷, ãààëèéí áàéöààã÷;

8.1.7. õóóëüä çààñàí áóñàä àëáàí òóøààë.

8.2. Òºðèéí òóñãàé àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýë, çýðýã äýâèéã õóóëü òîãòîîìæèä çààñíû äàãóó òîãòîîíî.

9.1. Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëä òºðèéí áàéãóóëëàãûí çîðèëò, ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä òóñëàõààð õºäºëìºðèéí ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð àâ÷ àæèëëóóëàõ äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà:

9.1.1. òºðèéí áàéãóóëëàãûí õýâèéí ¿éë àæèëëàãààã õàíãàõàä òóñëàõ àëáàí òóøààë;

9.1.2. áîëîâñðîë, øèíæëýõ óõààí, ýð¿¿ë ìýíä, ñî¸ë, óðëàã çýðýã òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé òºñºâò áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ, òóñëàõ àëáàí òóøààë;

9.1.3. Çàñãèéí ãàçðààñ áàéãóóëñàí òºðèéí çàõèðãààíû áóñàä áàéãóóëëàãà áîëîí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë àéìàã, íèéñëýëèéí Çàñàã äàðãûí äýðãýäýõ íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;

9.1.4. ÿàì, òîõèðóóëàõ áîëîí õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàãèéí ýðõëýõ àñóóäëûí õ¿ðýýíä àæèëëàäàã òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé òºñºâò áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë.

9.2. Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî.

10.1. Òºðèéí àëáàí òóøààëä òàâèõ åðºíõèé øààðäëàãà íü õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òóõàéí àëáàí òóøààëûã ýðõëýõ ìýäëýã, áîëîâñðîë, òóðøëàãà, óð ÷àäâàðòàé, ìýðãýøñýí áàéõ ÿâäàë ìºí.

10.2. Ýíý õóóëèéí 5.1.1-ä çààñàí àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî.

10.3. Ýíý õóóëèéí 5.1.3-ä çààñàí àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî.

10.4. Çàñãèéí ãàçàð øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæèä íèéö¿¿ëýí òîãòîîæ áîëíî.

10.5. Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã àëáàí òóøààë /àæëûí áàéð/-ûí òîäîðõîéëîëò áîëîí õºäºëìºðèéí ãýðýý, êîíòðàêòààð òîäîðõîéëíî.

11.1. Òºðèéí àëáàí òóøààëûã ýðõýëæ, á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëñíèé òºëºº òºðººñ öàëèí õºëñ àâ÷, àæèëëàõ íºõöºë, áàòàëãààãààð õàíãàãäàí àæèëëàæ áàéãàà ýòãýýäèéã òºðèéí àëáàí õààã÷ ãýíý.

11.2. Ýíý õóóëèéí 5.1.2, 5.1.Ç-ò çààñàí àëáàí òóøààëûí àíãèëëûí õ¿ðýýíä òºðèéí óäèðäàõ, ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààëûã ìýðãýøëèéí ¿íäñýí äýýð áàéíãà ýðõýëæ áàéãàà Ìîíãîë Óëñûí èðãýíèéã òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ ãýíý.

11.Ç. Óëñ òºðèéí àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäëûã õóóëèàð òîãòîîõ áºãººä õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë ýíý õóóëèéí õîëáîãäîõ çààëòûã äàãàæ ìºðäºíº.

11.4. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäëûã ýíý õóóëü áîëîí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààð òîãòîîíî.

11.5. ¯éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ýðõ ç¿éí áàéäëûã Õºäºëìºðèéí õóóëü¹, ýíý õóóëü áîëîí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààð òîãòîîíî.

11.6. Òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õºäºëìºðèéí õàðèëöààòàé õîëáîîòîé, ýíý õóóëèàð çîõèöóóëààã¿é áóñàä àñóóäëûã Õºäºëìºðèéí õóóëèàð çîõèöóóëíà.

12.1. Ìîíãîë Óëñûí èðãýí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàíä àíõ îðîõäîî: "Ýõ îðîí, àðä ò¿ìíèéõýý òºëºº ýðäýì ÷àäëàà çîðèóëæ, òºðèéí õóóëü, ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã ÷àíä ñàõèæ àëáàí ¿¿ðãýý ¿íýí÷ øóäàðãààð áèåë¿¿ëýõýý òàíãàðàãëàÿ. Òàíãàðàãàà íÿöâàë õóóëèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý" õýìýýí òàíãàðàã ºðãºíº.

12.2. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí õààã÷èéí òàíãàðàã ºðãºõ ¸ñëîëûí æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ òîãòîîíî.

13.1. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ íü äàðààõü íèéòëýã ¿¿ðýã õ¿ëýýíý:

13.1.1. Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, áóñàä õóóëèéã äýýäëýí õ¿íäýòãýæ, ñàõèí áèåë¿¿ëýõ;

13.1.2. ºðãºñºí òàíãàðàãòàà ¿íýí÷ áàéõ;

13.1.Ç.ýõ îðîí, àðä ò¿ìíèéõýý òóñûí òóëä èðãýíèé ¸ñîîð òºðèéí àøèã ñîíèðõîëä çàõèðàãäàí ººðò îëãîãäñîí á¿ðýí ýðõèéí õ¿ðýýíä àæèëëàõ;

13.1.4. õàðüÿà äýýä øàòíû àëáàí òóøààëòíû õóóëüä íèéöñýí øèéäâýðèéã áèåë¿¿ëýõ;

13.1.5. òºðèéí àëáàíû áîëîí òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýý, òºðèéí áàéãóóëëàãûí ñî¸ë, äýã æóðìûã ñàõèæ, òºðèéí áàéãóóëëàãà, àëáàí õààã÷èéí íýð õ¿íäèéã ýðõýìëýí äýýäëýõ;

13.1.6. àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõ øààðäëàãàä íèéö¿¿ëýí ìýðãýøëýý äýýøë¿¿ëýõ;

13.1.7. àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýæ áàéõäàà áîëîí òóõàéí àëáàí òóøààëûã ýðõëýõýý çîãñîîñíîîñ õîéøõè õóãàöààíä òºð, áàéãóóëëàãà, õóâü õ¿íèé õóóëèàð õàìãààëàãäñàí íóóöûã ÷àíäëàí õàäãàëàõ;

13.1.8. àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõäýý óëñ òºðèéí àëèâàà íºëººëºëä àâòàõã¿é òºâèéã ñàõèõ, õýâëýë, ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð òºð, çàñãèéí áîäëîãîòîé õîëáîãäñîí àñóóäëààð çºâõºí àëáàí ¸ñíû áàéð ñóóðèéã èëýðõèéëýõ;

13.1.9. àëáàí òóøààëòíû õóóëü áóñ, øóäàðãà áóñ ÿâäàëòàé ýâëýðøã¿é áàéõ;

13.1.10. òºðèéí àëáàí òóøààëä òîìèëîãäìîãö ººðèéí ºì÷èéí áàéäëûí òàëààð ìýäýãäýæ, ºì÷èéí áàéäàëä îðñîí ººð÷ëºëò, îðëîãûí òàëààð çîõèõ áàéãóóëëàãàä ìýäýý ºã÷ áàéõ;

13.1.11. õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä ¿¿ðýã.

14.1. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ äàðààõü íèéòëýã ýðõ ýäýëíý:

14.1.1. òºðèéí òóõàéí àëáàí òóøààëûí ÷èã ¿¿ðýã, ýðõ õýìæýýã òîãòîîñîí àëáàí òóøààë /àæëûí áàéð/-ûí òîäîðõîéëîëòûã àëáàí ¸ñîîð ãàðãóóëàí àâàõ, ò¿¿íèéã õýðýãæ¿¿ëýõ íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëýõèéã øààðäàõ;

14.1.2. ¿éë àæèëëàãààíû æèëèéí òºëºâëºãºº, ò¿¿íèé ã¿éöýòãýëèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòèéí áèåëýëò, ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿í, ìýðãýøëèéí ò¿âøèíãèéí òàëààð õàðüÿàëàõ äýýä øàòíû óäèðäàõ àæèëòíû ¿íýëãýýã çºâøººðºõ, ýñ çºâøººðºõ;

14.1.3. öàëèí õºëñºº íýìýãä¿¿ëýõ, àëáàí òóøààëûí çýðýãëýë äýâøèõ, àæèëëàõ íºõöºë, áàòàëãààãàà ñàéæðóóëàõòàé õîëáîãäñîí ñàíàëûã äýýä øàòíûõàà àëáàí òóøààëòàíä àìààð áóþó áè÷ãýýð òàâèõ;

14.1.4. ººðèéí õóâèéí õýðýã áîëîí ò¿¿íä îðóóëàõ àæèë áàéäëûí òîäîðõîéëîëò çýðýã ìàòåðèàëòàé òàíèëöàõ, øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë õóâèéí õýðýãòýý íýìýëò òàéëáàð õèéõ;

14.1.5. ººðèéí õóóëü ¸ñíû àøèã ñîíèðõëûã ø¿¿õ áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä áàéãóóëëàãààð õàìãààëóóëàõ;

14.1.6. ìýðãýæëèéí çºâëºãºº ºãºõ, ýðäýì øèíæèëãýýíèé àæèë ýðõëýõ;

14.1.7. õóóëü òîãòîîìæîîð õîðèãëîîã¿é, àëáàí òóøààëûíõàà àøèã ñîíèðõîëä õàðøëàõã¿é àðãà õýëáýðýýð õóâèéí àæ àõóéãàà ãàðäàí ýðõëýõ, àæ àõóéí íýãæèéíõýý ¿éë àæèëëàãààã ººðèéí èòãýìæëýãäñýí õ¿íýýð õºòë¿¿ëýõ çýðãýýð îðëîãî îëîõ;

14.1.8. òºðèéí àëáàíààñ ÷ºëººëºãäºõ;

14.1.9. õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä ýðõ.

15.1. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ äàðààõü ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõûã õîðèãëîíî:

15.1.1. àëáàí ¿¿ðýãòýéãýý õîëáîãäîëã¿é àñóóäëààð íàì, îëîí íèéòèéí áîëîí øàøíû áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õóâüä îðîëöîõ;

15.1.2. àæèë õàÿëò áîëîí òºðèéí áàéãóóëëàãûí õýâèéí ¿éë àæèëëàãààã àëäàãäóóëàõàä ÷èãëýñýí áóñàä àðãà õýìæýý òºëºâëºõ, çîõèîí áàéãóóëàõ, òýäãýýðò îðîëöîõ;

15.1.Ç. àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý øàøíû, ýñõ¿ë øàøèíã¿éí ¿çëèéí óõóóëãà, ñóðòàë÷èëãàà õèéõýä àøèãëàõ;

15.1.4. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí çºâøººðºëã¿éãýýð ãàäààä îðíû òºðèéí äýýä öîë, îäîí, ìåäàëü, òºðèéí áóñàä øàãíàë àâàõ;

15.1.5. Ìîíãîë Óëñûí îëîí óëñûí ãýðýýíä çààñàí áîëîí Ìîíãîë Óëñ, ãàäààä óëñûí òºðèéí áàéãóóëëàãûí õîîðîíä õàðèëöàí òîõèðîëöñîí àëáàí òîìèëîëò áîëîí àæèëëàæ áàéãàà òºðèéí áàéãóóëëàãûíõàà ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû çºâøººðñíººñ áóñàä òîõèîëäîëä àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýõäýý àæ àõóéí íýãæ, èðãýí, ò¿¿íèé äîòîð ãàäààäûí áàéãóóëëàãà, èðãýíèé çàðäëààð ãàäààä, äîòîîäîä çîð÷èõ;

15.1.6. àëáàí òóøààëûíõàà á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëñíèé òºëºº áóñàä áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýíýýñ ìºíãºí øàãíàë, øàí õàðàìæ, çýýë àâàõ, òºëáºðã¿é áóþó õºíãºëºëòòýéãýýð ¿éë÷ë¿¿ëýõ çýðýã õóóëü áóñ áóñàä õàíãàìæ ýäëýõ;

15.1.7. àëáàíû áóñ çîðèëãîä òºðèéí áàéãóóëëàãûí ýä õºðºíãº, òåõíèê õýðýãñýë, ñàíõ¿¿ãèéí ýõ ¿¿ñâýð, ìýäýýëëèéí õàíãàìæ áîëîí àëáàíû ìýäýýëëèéã àøèãëàí çàâøèõ;

15.1.8. íóòãèéí ººðºº óäèðäàõ áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, íàì, îëîí íèéòèéí áóñàä áàéãóóëëàãàä îðîí òîîíû àëáàí òóøààë õàâñðàí ã¿éöýòãýõ;

15.1.9. àæ àõóéí íýãæèéí ¿éë àæèëëàãààã ãàðäàí ýðõëýõ, áóñäàä çóó÷ëàõ;

15.1.10. õóóëü òîãòîîìæèä ººðººð çààãààã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëñýí àæ àõóéí íýãæèéã ãàðäàí óäèðäàõ, òýäãýýðèéí óäèðäàõ çºâëºëèéí áîëîí çàõèðãààíû ãèø¿¿í áàéõ;

15.1.11. àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí áàéãóóëëàãàä, ýñõ¿ë øóóä óäèðäëàãà, õÿíàëòàä íü àæèëëàäàã áàéãóóëëàãàä ãóðàâ äàõü ýòãýýäèéí òºëººëºã÷ áóþó èòãýìæëýãäñýí ýòãýýä áàéõ;

15.1.12. õóâèéí àøèã ñîíèðõëûí ¿¿äíýýñ äîòîîäûí áîëîí ãàäààäûí èðãýí, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ºìíº ¿¿ðýã õ¿ëýýõ, ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí áóñàä òóñëàëöàà àâàõ;

15.1.13. õóóëü òîãòîîìæèä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà çºâøººðñíººñ áóñàä òîõèîëäîëä àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýõèéã çîãñîîñîí ºäðººñ õîéø 2 æèëèéí äîòîð ñ¿¿ëèéí 5 æèëèéí õóãàöààíä ýðõýëæ áàéñàí àæèë, àëáàí òóøààëûíõàà äàãóó øóóä õîëáîîòîé àæèëëàäàã áàéñàí õóâèéí õýâøëèéí àæ àõóéí íýãæèä àëáàí òóøààë ýðõëýõ.

16.1.Òºðèéí òóõàéí àëáàí òóøààëä òàâèõ øààðäëàãûã õàíãàñàí èðãýíèé òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààë ýðõëýõ ýðõèéã ¿íäýñ, óãñàà, àðüñíû ºíãº, õ¿éñ, íèéãìèéí ãàðàë, áàéäàë, õºðºí㺠÷èíýý, ýðõýëñýí àæèë, àëáàí òóøààë, øàøèí ø¿òëýã, ¿çýë áîäîë áîëîí íàì, îëîí íèéòèéí áóñàä áàéãóóëëàãûí õàðüÿàëàë çýðãýýð ÿëãàâàðëàæ ¿ë áîëíî.

16.2. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä äàðààõü òîõèîëäîëä àâ÷ àæèëëóóëàõûã õîðèãëîíî:

16.2.1.õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë Ýð¿¿ãèéí õóóëüä¹ çààñàí îíö õ¿íä ãýìò õýðýã ¿éëäýæ ø¿¿õýýð ÿë øèéòã¿¿ëñýí, ýñõ¿ë áóñàä òºðëèéí ãýìò õýðýã ¿éëäýæ ø¿¿õýýð ÿë øèéòã¿¿ëýýä ÿëã¿éä òîîöîõ áóþó ÿëã¿é áîëîõ õóãàöàà íü äóóñààã¿é;

16.2.2. òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëààñ ñàõèëãûí øèéòãýëýýð õàëàãäñàí ºäðººñ õîéø 1 æèëèéí õóãàö&ag