1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò

1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü Ìîíãîë Óëñûí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà /öààøèä "òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà" ãýõ/-ûí òîãòîëöîî, çîõèîí áàéãóóëàëòûí á¿òýö, ¿éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí çàð÷ìûã òîäîðõîéëæ, òàãíóóëûí àëáà õààõ æóðàì, òàãíóóëûí àæèëòíû ýðõ ç¿éí áàéäàëòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî.

2.1. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, ÿéöýòãýõ àæëûí òóõàé õóóëü, “¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí òóõàé õóóëü, ýíý õóóëü, òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. /Ýíý õýñýãò 2001 îíû 12 äóãààð ñàðûí 27-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðñîí/

3.1. Ýíý õóóëüä õýðýãëýñýí äàðààõü íýð òîìú¸îã äîð äóðäñàí óòãààð îéëãîíî:

3.1.1. "ãàäààä òàãíóóëûí àæèë" ãýæ Ìîíãîë Óëñûí ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, òºðèéí áîäëîãî áîëîâñðóóëàõ, õýðýãæ¿¿ëýõýä à÷ õîëáîãäîë á¿õèé òàãíóóëûí ìýäýý áàðèìò, ñýëò îëîõ àæèëëàãààã;

3.1.2. "ñºðºõ òàãíóóëûí àæèë" ãýæ Ìîíãîë Óëñûí ýñðýã ãàäààä óëñûí òóñãàé àëáà, áàéãóóëëàãà, èðãýäýýñ ÿâóóëæ áóé òàãíàõ, õîðëîí ñ¿éòãýõ àæèëëàãàà áîëîí Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàðò õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ãýìò õýðãèéã èëð¿¿ëýõ, òàñëàí çîãñîîõ, ò¿¿íýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæèëëàãààã;

3.1.3. "òóñãàé àëáà" ãýæ òàãíóóëûí àæèë ýðõýëäýã áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé ñàëáàð, íýãæèéã;

3.1.4. "òàãíóóëûí àðãà" ãýæ ¿¿ðýã çîðèëòîî õýðýãæ¿¿ëýõýä à÷ õîëáîãäîë á¿õèé íóóö áîëîí áóñàä ìýäýý, áàðèìò, ñýëòèéã îëîõ çîðèëãîîð òóñãàé àëáàíû àøèãëàæ áóé àðãà õýìæýýíèé öîãöûã;

3.1.5. "òàãíóóëûí ìýäýý" ãýæ òóñãàé àëáà ¿íäñýí ¿¿ðýã çîðèëòûíõîî äàãóó íóóö àðãà, õýðýãñëýý àøèãëàí îëæ áóé ìýäýý, áàðèìò ñýëòèéã;

3.1.6. "íóóö àðãà, õýðýãñýë" ãýæ ìýäýý, áàðèìò ñýëò íóóöààð îëîõîä çîðèóëàãäñàí àðãà õýðýãñëèéã;

3.1.7. "õàëõàâ÷ëàõ" ãýæ òàãíóóëûí àæëûí çîðèëòûã õýðýãæ¿¿ëýõýä ÷èãëýñýí ¿éë àæèëëàãààã ººð áàéãóóëëàãà, õ¿í, ººð ¿éë àæèëëàãàà, áàðèìò áè÷èã áîëîí áóñàä ç¿éë àøèãëàí äàëäëàõûã;

3.1.8. "íóóö ã¿éöýòãýõ àæèëòàí" ãýæ ººð áàéãóóëëàãàä õàëõàâ÷èéí äîð àæèëëàæ áàéãàà òóñãàé àëáàíû àæèëòíûã;

3.1.9. "òóñëàã÷" ãýæ ã¿éöýòãýõ àæèë ÿâóóëàõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàòàé íóóöààð õàìòðàí àæèëëàæ áàéãàà õ¿íèéã;

3.1.10. "òóñëàõ àæèëòàí" ãýæ ã¿éöýòãýõ àæèë ÿâóóëàõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàòàé òîäîðõîé ãýðýý, óðàìøóóëëûí ¿íäñýí äýýð íóóöààð õàìòðàí àæèëëàæ áàéãàà õ¿íèéã.

4.1. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà ãýæ Ìîíãîë Óëñûí ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã òàãíóóëûí àðãà çàìààð õàíãàõ çîðèëãî á¿õèé áàéãóóëëàãóóäûí òîãòîëöîîã õýëíý.

5.1. Õóóëü äýýäëýõ, õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººã õ¿íäýòãýõ, íýãäìýë òºâëºðñºí óäèðäëàãàòàé áàéõ, íóóöëàëûã õàíãàõ, ¿éë àæèëëàãààíû èë áîëîí äàëä àðãà, õýðýãñëèéã õîñëóóëàõ, áàéãóóëëàãà, èðãýäèéí òóñëàëöàà äýìæëýãò òóëãóóðëàõ íü òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí çàð÷èì ìºí.

6.1. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà íü õóóëüä çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä õ¿íèé ýðõ, ýðõ ÷ºëººíä õàëäàõ, õÿçãààðëàõûã õîðèãëîíî.

6.2. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí àëáàí òóøààëòàí àëáàí ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýõ ÿâöàä èðãýí, õóóëèéí ýòãýýäèéí ýðõ, ýðõ ÷ºëºº, õóóëü ¸ñíû àøèã ñîíèðõëûã õóóëü áóñààð çºð÷ñºí áîë òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà ººðºº, ýñõ¿ë ïðîêóðîð, ø¿¿õ íü òóõàéí èðãýí, õóóëèéí ýòãýýäèéí çºð÷èãäñºí ýðõ, ýðõ ÷ºëººã ñýðãýýæ, ó÷ðóóëñàí õîõèðëûã àðèëãàõ, ãýì áóðóóòàé ýòãýýäýä õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõ ¿¿ðýãòýé.

6.3. Òàãíóóëûí ¿éë àæèëëàãààíû ÿâöàä òîäîðõîé áîëñîí èðãýíèé íýð òºð, õóóëü ¸ñíû àøèã ñîíèðõëûã õºíäºæ áîëîõ õóâèéí àìüäðàëòàé íü õîëáîîòîé ìýäýý, ìýäýýëëèéã õóóëüä çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä ãàãöõ¿¿ óã õ¿íèé çºâøººðñíººð èë áîëãîæ áîëíî.

7.1. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûã óëñûí òºâëºðñºí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æ¿¿ëæ, ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëàõ ýäèéí çàñãèéí áàòàëãààã òºð õàíãàíà. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí òºñºâ íü ¿¿ðýã, çîðèëòîî á¿ðýí õýðýãæ¿¿ëýõ øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéíà.

7.2. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí ã¿éöýòãýõ àæëûí òºñâèéã Óëñûí Èõ Õóðëûí Òóñãàé õÿíàëòûí äýä õîðîîíîîñ õÿíàæ ñàíàë áîëãîñíîîð Óëñûí Èõ Õóðàë òóñãàé ç¿éë áîëãîí áàòàëíà.

8.1. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé àæèëòíààñ õóóëüä çààñàí ÷èã ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä íü òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýí “¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí òóõàé õóóëèéí 9, 10, 11, 12, 13, 14 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí øààðäëàãàòàé òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé. Èéíõ¿¿ òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëñíýýñ ãàðñàí çàðäàë, ó÷èðñàí ýä õºðºíãèéí õîõèðëûã òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà õàðèóöàæ íºõºí òºëíº. /Ýíý õýñýãò 2001 îíû 12 äóãààð ñàðûí 27-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðñîí/

9.1. Ìîíãîë Óëñûí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí òîãòîëöîî íü Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð, öýðãèéí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà, õèëèéí òàãíóóëûí àëáà, òýäãýýðèéí ñàëáàð, íýãæýýñ á¿ðäýíý.

10.1. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð íü òàãíóóëûí áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëàõ, ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã òàãíóóëûí àðãààð õàíãàõ áîäëîãî áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëýõ çîðèëãî á¿õèé òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà ìºí.

10.2. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûã áàéãóóëàõ, ººð÷ëºõ, òàòàí áóóëãàõ àñóóäëûã Óëñûí Èõ Õóðàë øèéäâýðëýæ, ä¿ðìèéã íü Çàñãèéí ãàçàð áàòàëíà.

10.3. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí õàðüÿà òàãíóóëûí ñàëáàð, íýãæèéã Çàñãèéí ãàçðûí øèéäâýðýýð íóòàã äýâñãýðèéí áîëîí ÷èã ¿¿ðãèéí çàð÷ìààð áàéãóóëíà.

10.4. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí õàðüÿàíä ñóðãóóëü, ñóðãàëò, ýðäýì øèíæèëãýý, àæ àõóé, õàíãàëò ¿éë÷èëãýýíèé áàéãóóëëàãà, õàðóóë õàìãààëàëòûí áîëîí òóñãàé áýëòãýë, çîðèóëàëò á¿õèé íýãæ áàéãóóëæ áîëíî.

10.5. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð áýëãý òýìäýãòýé áàéíà. Áýëãý òýìäãèéí çàãâàð, õýðýãëýõ æóðìûã Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà áàòàëíà.

10.6. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð òîãòîîñîí æóðìààð ¿éäñýí òàìãà, òýìäýã, àëáàí áè÷ãèéí õýâëýìýë õóóäàñ õýðýãëýíý.

10.7. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð äàðààõü ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëíý:

10.7.1. ãàäààä òàãíóóëûí àæèëëàãàà ÿâóóëàõ;

10.7.2. ñºðºõ òàãíóóëûí àæèëëàãàà ÿâóóëàõ;

10.7.3. õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ;

10.7.4. ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõòàé õîëáîîòîé àñóóäëààð ìýäýýëýë áîëîâñðóóëæ õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàíä òàíèëöóóëàõ;

10.7.5. õóóëüä çààñàí áóñàä ÷èã ¿¿ðýã.

11.1. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð äàðààõü ¿¿ðýã ã¿éöýòãýíý:

11.1.1. Ìîíãîë Óëñûí àøèã ñîíèðõëûã õàìãààëàõ, ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõàä ÷èãëýñýí àñóóäëààð òàãíóóëûí ìýäýý îëîõ, öóãëóóëàõ, çàäëàí øèíæèëãýý õèéæ, ä¿ãíýëò ãàðãàí ýíý õóóëüä çààñàí ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàíä ìýäýýëýõ;

11.1.2. ãàäààä óëñûí òóñãàé àëáà, áàéãóóëëàãà, èðãýí, òýäãýýðèéí òºëººíèé ýòãýýäèéí òàãíàí òóðøèõ, õîðëîí ñ¿éòãýõ àæèëëàãààã èëð¿¿ëýõ, òàñëàí çîãñîîõ;

11.1.3. óëñûí ýäèéí çàñãèéí àþóëã¿é áàéäàëä íîöòîé õîõèðîë ó÷ðóóëæ áîëçîøã¿é àæèëëàãààíààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, ò¿¿íèéã èëð¿¿ëýõ, òàñëàí çîãñîîõ;

11.1.4. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàðò õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ãýìò õýðãèéã èëð¿¿ëýõ, õýðýã á¿ðòãýëò, ìºðäºí áàéöààëò ÿâóóëàõ áîëîí óóë ãýìò õýðýã ¿éëäñýí áóþó ñýæèãëýãäýæ áóé ýòãýýäèéã ýðýí ñóðâàëæëàõ;

11.1.5. Ìîíãîë Óëñûí õèë, Çýâñýãò õ¿÷èí, áóñàä öýðãèéí àþóëã¿é áàéäëûã ýðõ õýìæýýíèéõýý õ¿ðýýíä ã¿éöýòãýõ àæëûí øóãàìààð õàìãààëàõ;

11.1.6. òºðèéí ìýäýýëýë, õîëáîî õàðèëöààíû àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ;

11.1.7. õèëèéí ÷àíàäàä áàéãàà Ìîíãîë Óëñûí áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýíèéã ãàäààäûí òóñãàé àëáàíû àæèëëàãààíä ºðòºõººñ ñýðãèéëýõ;

11.1.8. óëñûí ýäèéí çàñàãò îíöãîé à÷ õîëáîãäîë á¿õèé îáúåêòîä íîöòîé îñîë ñ¿éðýë ãàðàõààñ ñýðãèéëýõ, õ¿í, ìàë óðãàìëûí ãîö õàëäâàðò ºâ÷èí áîëîí òîìîîõîí îñîë, ñ¿éðëèéí øàëòãààíûã òîãòîîõ àæëûã õîëáîãäîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí õèéõ;

11.1.9. ã¿éöýòãýõ àæèë ÿâóóëàõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä ìýðãýæëèéí òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëæ, õàìòðàí àæèëëàõ;

11.1.10. õóóëüä çààñàí áóñàä ¿¿ðýã.

12.1. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð äàðààõü ýðõ ýäýëíý:

12.1.1. õóóëüä çààñàí ÷èã ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõèéí òóëä íóóöààð àæèãëàõ, ¿çëýã õèéõ, øóóäàí õàðèëöàà õÿíàõ, õàðèëöàà õîëáîîíû áîëîí ìýäýýëëèéí áóñàä ñ¿ëæýýíä íýâòðýõ, ã¿éöýòãýõ àæëûí òåõíèê õýðýãñýë àøèãëàõ;

12.1.2. õóóëüä çààñàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé ìýäýý, áàðèìò ñýëòèéã òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, àëáàí òóøààëòàí, èðãýíýýñ ãàðãóóëàí àâàõ;

12.1.3. ã¿éöýòãýõ àæëûí òåõíèê õýðýãñýë îëæ àâàõ, óëñûí õèëýýð íýâòð¿¿ëýõ, àøèãëàõ çºâøººðºë îëãîõ. Õóóëèàð ýðõ îëãîîã¿é áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàí, èðãýíèé õóâèéí çîðèëãîîð õýðýãëýñýí ã¿éöýòãýõ àæëûí òåõíèê õýðýãñëèéã òýìäýãëýë ¿éëäýí õóðààí àâ÷, óëñûí îðëîãî áîëãîõ;

12.1.4. õóóëüä çààñàí ¿íäýñëýë, æóðìûí äàãóó áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, èðãýíèé îðîí áàéðàíä íýâòðýõ, àëáàí òóøààëòàí, èðãýäýýñ òàéëáàð àâàõ, áèåèéí áàéöààëòûã íü øàëãàõ, áèå, ýä ç¿éë, òýýâðèéí õýðýãñýëä íü ¿çëýã õèéõ, Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàðò õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ãýìò õýðýã, çºð÷èëä õîëáîãäîõ á¿õèé áàðèìò ñýëò, ýä ç¿éëèéã óóë àñóóäëûã øèéäýãäýõ õ¿ðòýë ò¿ð õóðààõ;

12.1.5. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàðò õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ãýìò õýðãèéí ñýæèã á¿õèé ýòãýýäèéã ò¿ð àëáàäàí ñààòóóëàõ, øàëãàõ;

12.1.6. õàëõàâ÷èéí áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëàí àæèëëóóëàõ;

12.1.7. òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí îáúåêò, ýñõ¿ë òîäîðõîé ¿éë àæèëëàãààã íóóöëàõûí òóëä ººð áàéãóóëëàãûí õàÿã, áàðèìò áè÷èã, àëáàíû ä¿ðýìò õóâöàñ áîëîí áóñàä ç¿éëèéã õàëõàâ÷ áîëãîí àøèãëàõ;

12.1.8. ñóäàëãàà, øèíæèëãýý õèéõ, ýíý àæèëä ìýðãýæëèéí áàéãóóëëàãà, õ¿íèé òóñëàëöàà àâàõ, òàòàí îðîëöóóëàõ;

12.1.9. õ¿í àì, ýêîëîãèéí àþóëã¿é áàéäàëä õîõèðîë ó÷ðóóëæ áîëçîøã¿é òýñýð÷ äýëáýðýõ, öàöðàã èäýâõò, õ¿÷òýé õîðäóóëàõ, ìàíñóóðóóëàõ áîäèñ áîëîí ãàëò çýâñãèéã óëñûí õèëýýð íýâòð¿¿ëýõ, õàäãàëæ õàìãààëàõ, àøèãëàõ òóõàé õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòýä õÿíàëò òàâèõ;

12.1.10. áàéãóóëëàãà, àæèëòíûõàà àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ àðãà õýìæýý àâàõ;

12.1.11. ýðõ òýãø áàéõ, õàðèëöàí õ¿íäýòãýõ, äîòîîä õýðýãò ¿ë îðîëöîõ çàð÷ìûí ¿íäñýí äýýð ãàäààä óëñûí òóñãàé àëáà, áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí àæèëëàõ;

12.1.12. ºì÷èéí õýëáýðýýð ÿëãàâàðëàõã¿éãýýð áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæèéí çàõèàëãààð àþóëã¿é áàéäëàà õàíãàõ, áèçíåñèéí íóóöàà õàìãààëàõàä íü ìýðãýæëèéí òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõ;

12.1.13. òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí ÷èã ¿¿ðýãò õîëáîãäîõ àñóóäëààð ìýäýý, ìýäýýëýë õóäàëäàí àâàõ;

12.1.14. ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààðõè õóóëü òîãòîîìæèéí õîëáîãäîõ çààëòûã õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîõ çààâðûã ýðõ õýìæýýíèéõýý õ¿ðýýíä õóóëüä íèéö¿¿ëýí áàòëàõ;

12.1.15. õóóëüä çààñàí ÷èã ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõ ÿâöàä èëýðñýí ãýìò õýðýã, çºð÷ëèéí øàëòãààí, íºõöºëèéã àðèëãóóëàõ, òýäãýýðèéã ãàðàõààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð òºðèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæèä çààâàë áèåë¿¿ëýõ øààðäëàãà, èðãýíä ñýðýìæë¿¿ëýã ºãºõ;

12.1.16. õóóëüä çààñàí áóñàä ýðõ.

13.1. Öýðãèéí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà íü Ìîíãîë Óëñûí Çýâñýãò õ¿÷íèé äýýä óäèðäëàãûã öýðýã-óëñ òºðèéí áîëîí öýðýã-ñòðàòåãèéí òàãíóóëûí ìýäýýëëýýð õàíãàõ ¿íäñýí ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé öýðãèéí áàéãóóëëàãà ìºí.

13.2. Öýðãèéí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûã Çýâñýãò õ¿÷íèé åðºíõèé êîìàíäëàã÷òàé çºâøèëöñºíèé ¿íäñýí äýýð Çàñãèéí ãàçàð áàéãóóëæ, ººð÷èëæ, òàòàí áóóëãàíà.

13.3. Öýðãèéí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí ä¿ðìèéã Çýâñýãò õ¿÷íèé åðºíõèé øòàáûí äàðãà áîëîí Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãûí õàìòàðñàí òóøààëààð áàòàëíà.

13.4. Öýðãèéí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãà ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëàõàä ýíý õóóëèéí õîëáîãäîõ çààëòûã äàãàæ ìºðäºíº.

13¹ ä¿ãýýð ç¿éë. Õèëèéí òàãíóóëûí àëáà

13¹.1. Õèëèéí òàãíóóëûí àëáà íü õèë õàìãààëàõ áàéãóóëëàãûí äýýä óäèðäëàãûã õèë îð÷ìûí íºõöºë áàéäëûí òàëààðõè òàãíóóëûí ìýäýýãýýð õàíãàõ ¿íäñýí ÷èã ¿¿ðýã ã¿éöýòãýíý.

13¹.2. Õèëèéí òàãíóóëûí àëáàíû á¿òýö, îðîí òîîã õóóëü ç¿éí àñóóäàë ýðõýëñýí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í áàòàëíà.

13¹.3. Õèëèéí òàãíóóëûí àëáàíû ä¿ðìèéã õèë õàìãààëàõ áàéãóóëëàãûí äàðãà áîëîí Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãûí õàìòàðñàí òóøààëààð áàòàëíà.

13¹.4. Õèëèéí òàãíóóëûí àëáà ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëàõäàà ýíý õóóëèéí õîëáîãäîõ ç¿éëèéã äàãàæ ìºðäºíº.

14.1. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé ñàéä Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷òýé çºâøèëöºí òîìèëæ, ÷ºëººëíº.

14.2. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûã ò¿¿íèé äàðãà íýãäìýë çàõèðàìæèéí çàð÷ìààð óäèðäàõ áºãººä äàðãûí äýðãýä çºâëºõ ýðõ á¿õèé çºâëºë àæèëëàíà.

15.1. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà ÿéöýòãýõ àæëûí òóõàé õóóëüä çààñíààñ ãàäíà äàðààõü á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý:

15.1.1. òºâ áàéãóóëëàãûã øóóðõàé, îðîí íóòãèéí ñàëáàð, íýãæ¿¿äèéã íýãäñýí óäèðäëàãààð õàíãàõ;

15.1.2. áàòàëñàí òºñºâò áàãòààí áàéãóóëëàãûí çîõèîí áàéãóóëàëòûí á¿òýö, îðîí òîî, öàëèíãèéí ñàí, àæèëòíû öàëèíãèéí ñ¿ëæýý, õýìæýýã òîãòîîæ, òºñâèéã çàõèðàí çàðöóóëàõ;

15.1.3. òàãíóóëûí áîëîí ã¿éöýòãýõ àæèëä äàãàæ ìºðäºõ çààâðûã õóóëüä íèéö¿¿ëýí ãàðãàõ, áèåëýëòýä íü õÿíàëò òàâèõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ;

15.1.4. ÿéöýòãýõ àæëûí òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó íóóö àðãà õ¿÷, õýðýãñýë àøèãëàõ çºâøººðºë îëãîõ;

15.1.5. ã¿éöýòãýõ àæëûí òåõíèê õýðýãñýë îëæ àâàõ, ýçýìøèõ, àøèãëàõ, çàõèðàí çàðöóóëàõ, øèéäâýð ãàðãàõ;

15.1.6. ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõòàé õîëáîãäñîí àñóóäëààð Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷, Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà, Åðºíõèé ñàéäûã ìýäýýëëýýð õàíãàõ, ýíý òàëààð çîõèõ ñàíàë òàâèõ;

15.1.7. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçàð, ò¿¿íèé àæèëòíû ¿éë àæèëëàãààíä õÿíàëò òàâüæ, òýäãýýðèéí õýâèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ;

15.1.8. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûã òºëººëæ äîòîîä, ãàäààäûí áàéãóóëëàãàòàé õàðèëöàõ;

15.1.9. òàãíóóëûí àëáàí õààã÷èéã òîìèëîõ, ÷ºëººëºõ, ò¿¿íä öýðãèéí öîë îëãîõ;

15.1.10. õàëõàâ÷èéí áàéãóóëëàãà áàéãóóëàõ, òàòàí áóóëãàõ øèéäâýð ãàðãàõ, ¿éë àæèëëàãààíä íü õÿíàëò òàâüæ ÷èãë¿¿ëýõ;

15.1.11. òºðèéí áàéãóóëëàãàä áàéõ õàëõàâ÷èéí îðîí òîîíû òàëààð Çàñãèéí ãàçàðò ñàíàë îðóóëàõ;

15.1.12. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äîòîîä àñóóäëààð òóøààë, çààâàð ãàðãàõ;

15.1.13. õóóëüä çààñàí áóñàä á¿ðýí ýðõ.

15.2. Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãûí ò¿ð ýçã¿éä ò¿¿íèé á¿ðýí ýðõèéã äýä äàðãà õýðýãæ¿¿ëíý.

16.1. Óëñûí Èõ Õóðàë á¿òöèéíõýý çîõèõ õýñãýýð äàìæóóëàí òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä õóóëü òîãòîîìæèéã õýðõýí ñàõèí áèåë¿¿ëæ áàéãààã õÿíàí øàëãàæ, òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí äàðãûí èëòãýë, ìýäýýëëèéã ñîíñîíî.

16.2. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷-¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí òýðã¿¿í íü øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí äàðãûí èëòãýë, ìýäýýëëèéã ñîíñîæ, òýäãýýðòýé õîëáîîòîé ¿éë àæèëëàãààòàé òàíèëöàæ, ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí õóðàëäààíààð õýëýëöýí òîãòñîíû ¿íäñýí äýýð ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõòàé õîëáîãäñîí àñóóäëààð äààëãàâàð ºãíº.

16.3. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé ñàéä Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãûí ìýäýýëëèéã ñîíñîæ, òóñ áàéãóóëëàãààñ ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ òàëààð òóõàéí òºñâèéí æèëä àíõààð÷ àæèëëàõ ÷èãëýëèéã òîãòîîæ, òºðèéí áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä à÷ õîëáîãäîë á¿õèé ìýäýý, áàðèìò ñýëò îëîõ, õóóëèàð õàðüÿàëóóëñàí ãýìò õýðýãòýé òýìöýõ òàëààð äààëãàâàð ºãíº.

17.1. Ýíý õóóëüä çààñàí òàíãàðàã ºðãºæ, òàãíàí òóðøèõ áîëîí ò¿¿íòýé àäèëòãàõ àæèë ýðõýëæ áóé òºðèéí òóñãàé àëáàí õààã÷èéã òàãíóóëûí àæèëòàí ãýíý.

17.2. Òàãíóóëûí àæèëòàíä òàâèõ ¸ñ ç¿éí øààðäëàãà, øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòèéã òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí äàðãà òîãòîîíî.

17.3. Òàãíóóëûí àæèëòàí öýðãèéí öîë, ä¿ðýìò õóâöàñ õýðýãëýíý.

17.4. Òàãíóóëûí áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ àëáàí òóøààëòàíä öýðãèéí äýýä öîë îëãîæ áîëíî.

17.5. Òàãíàí òóðøèõ áîëîí ò¿¿íòýé àäèëòãàõ àæèë ýðõýëñýí õóãàöààã öýðãèéí æèíõýíý àëáà õààñàí õóãàöààíä òîîöíî. Èéíõ¿¿ òîîöîõ áîëçîë, æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî.

17.6. Òàãíàí òóðøèõ àæèëòàé àäèëòãàõ àæèë, àëáàí òóøààëûí æàãñààëòûã Òàãíóóëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãûí ñàíàë áîëãîñíîîð Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî.

17.7. Òà