|
|
|
"ТОГТВОРТОЙ
АМЬЖИРГАА " ТЄСЄЛ
|
Єрхийн
амьжиргааны
чадавхийг дэмжих їндэсний хєтєлбєрийн хїрээнд Дэлхийн банкны санхїїжилтээр
"Тогтвортой амьжиргаа тєсєлд" нийт 8 аймгийн 16 сум эхний ээлжинд
хамрагдаж байгаа бєгєєд манай аймгаас Бємбєгєр, Галуут сум сонгогдсон.
"Тогтвортой
амьжиргаа" тєслийн гол зорилго нь:
Улсын
хэмжээнд ядуу
болон
ядуурлын тївшинд ойрхон байгаа эмзэг єрх, хувь хїмїїсийн амжиргааны
эмзэг байдал багасаж амьжиргаа нь найдвартай болж тогтворжсон байх
явдал юм.
"Тогтвортой
амьжиргаа"
хєтєлбєр
нь Монгол улсын ядууралтай тэмцэх стратегийг нийгмийн халамжийн хандлагаас
нь єєрчлєж бїх нийтэд тогтвортой амьжиргаа бий болгоход чиглїїлж байгаа
юм. Хєтєлбєр нь доорхи 3 бїрэлдэхїїн хэсгийн хїрээнд хэрэгжинэ.
1."Бэлчээрийн
аж
ахуйн удирдлага" Зорилго: Цаг агаарын эрсдэл ба гэнэтийн байдлын урьдчилсан
мэдээлэл, бэлчээрийн удирдлагыг сайжруулах, бэлчээрийг сэргээх зїй
зохистой ашиглах нєхцлийг бїрдїїлэх, малчдын єєрсдєдєє туслах тєрєл
бїрийн санаачлагыг дэмжих, орон нутагт євс хадлан, тэжээлийн їйлдвэрлэлийг
сэргээн хєгжїїлж, євс тэжээлийн хадгалалт, нєєцлєлтийг сайжруулах
замаар ялангуяа малчдын амьжиргаа, ган зудыг даван туулах тэдний чадавхийг
бэхжїїлэхэд чиглэгдэнэ.
2."Бэлчээрийн
мал
аж ахуйн эрсдэлийн удирдлага" Зорилго: Малчдад хїргэх цаг агаарын
мэдээллийг шуурхай дамжуулах, байгалийн гамшиг, зудад бэлтгэлтэй байж
тїїнийг хохирол багатайгаар даван туулах, сумын цаг уурын ажиглалтын
єртєє, харуул, станцын тоног тєхєєрємжийг сайжруулах, хэвийн їйл ажиллагааг
хангах, зах зээлийн мэдээллийг малчдад багц хэлбэрээр тїгээх мэдээлэхэд
чиглэнэ.
3."Бэлчээрийн
ашиглалтын
удирдлага" Аймаг, сумын бэлчээрийн зураглал хийж, даацийг тодорхойлон,
бэлчээрийн хуваарьтай ашиглах тєлєвлєгєє бий болгох, аймаг болон сум
дундын отрын нєєц нутгийг сэргээх, бэлчээрт сєргєєр нєлєєлєх хїчин
зїйлийг арилгахад малчдыг сургах замаар бэлчээрийн ашиглалт зохицуулалтыг
сайжруулна.
ЄРХИЙН
АМЖИРГААНЫ ЧАДАВХИЙГ ДЭЭШЛЇЇЛЭХ
ТЄСЛИЙН
ТАНИЛЦУУЛГА
Дэлхий
банкны
зээлийн хєрєнгєєр тус аймгийн Баянбулаг, Гурванбулаг, Заг, Жаргалант
сумын 15 баг, 172 єрх, 692 хїнийг хамруулан 10848 толгой мал буюу
107974,0 мянган тєгрєгний малжуулах тєсєл 2000 оны 8-р сараас эхлэн
5 жилийн хугацаатайгаар хэрэгжиж байна.
Дээрхи
сумдын
малжуулах
тєслийг сумын засаг даргын тамгын газрын ХАА-н мэргэжилтэн биечлэн
хариуцдаг бєгєєд аймаг, Сумын Єрхийн Амжиргааны Чадавхийг Дээшлїїлэх
Зєвлєлийн байнгын удирдлага хяналтад байдаг.
Тєсєл
хэрэгжиж
байгаа хугацаанд дээрхи сумдын Засаг дарга, Сумын Єрхийн Амжиргааны
Чадавхийг Дээшлїїлэх зєвлєлийн нарийн бичгийн дарга, ХАА-н мэргэжилтэн,
багийн Засаг дарга, сумын зєвлєлийн гишїїд болон малчдын оролцоотойгоор
сургалтыг зохион байгуулж багийн нийтийн хурлаас тєсєлд хамрагдах
малчин єрхїїдийг тусгай шалгуур їзїїлэлтээр сонгосон юм.
Дэлхийн
банкнаас
тєсєлд
хамрагдсан малчдын малын даатгалыг эхний жилд нь Баянхонгор аймгийн
ХААН, "Тїшиг даатгал" УЇГ-т нэг жилийн хугацаатай даатгуулсан байна.
Энэхїї
тєсєл
таван
жилийн хугацаатай 6 хувийн хїїтэй бєгєєд 2003 оны 8-р сараас эхний
30 хувь нь тєлєгдєж эхэлнэ. Тєсєл хэрэгжсэнээр цєєн малтай ядуу малчин
єрхийг малынхаа ашиг шимийг хїртэж, мал маллах арга, ажиллагааг сайжруулах,
амьдрал ахуйгаа дээшлїїлэх ядууралаас гарахад тодорхой нєлєє їзїїлж
байна. Цаг агаар хїйтэрч байгалийн бэрхшээл тохиолдоход, єєрсдийн
їйл ажиллагаагаа, арга барил дутагдах, малын халдварт болон паразит
євчин гарах зэрэг нєлєєлєлєєс болж малаа хорогдуулснаар малчин єрхийн
зээл тєлєх бололцоо хїндэрч улмаар дахин ядууралд єртєхгїй гэх баталгаа
алга байна.
Тєслийн хэрэгжилтээс їзэхэд:
Малжуулах
тєслийг
хэрэгжїїлэхэд малчин єрхийг эрсдлээс хамгаалах малын даатгалын тогтолцоог
боловсронгуй болгох шаардлагатай байна.
Аймгийн
зєвлєлийн
хурлаар
хэлэлцэж "Тогтвортой амжиргаа" туршилтын аймагт багтсаны дагуу Бємбєгєр
, Галуут сумыг тєсєл хэрэгжїїлэх сумаар сонгон, аймгийн зєвлєлийн
дэргэд Бэлчээрийн мал аж ахуйн эрсдэлийн удирлага, Орон нутгийн санаачлагын
сан гэсэн мэргэжлийн ажлын хэсгийг аймгийн Засаг даргын захирамжаар
байгуулан ажиллаж байна.
Аймгийн
зєвлєлийн
гишїїд, ажлын хэсгийн ахлагч, Бємбєгєр, Галуут сумын Засаг дарга,
ХАА-н байцаагч, нарийн бичгийн дарга нарыг оролцуулан "Тогтвортой
амьжиргаа" тєслийн зорилт, бїтээгдэхїїн хэсэг, Бэлчээрийн мал аж ахуйн
эрсдэлийн удирлага, Орон нутгийн санаачлагын сан, бичил санхїїгийн
їйлчилгээ зэрэг сэдвээр сургалт дадлага хийлгэн, "Тогтвортой амьжиргаа"
эхлїїлэх сургалтыг Улаанбаатар хотод хийж Бємбєгєр, Галуут сумын зєвлєлийн
нарийн бичгийн дарга сургалт, дадлагын ажилд оролцон зохих мэдлэгтэй
боллоо.
Дэлхийн
банкны
ажилтан
"Тогтвортой амьжиргаа тєслийн" удирдагч Робин, тєслийн дэд удирдагч
Натан нарын гадаадын зєвлєх 8 хїн, ЄАДХГазрын тєслийн зохицуулагч,
мэргэжилтэн нарын 12 хїнтэй баг дээрхи тєслийн бїрэлдэхїїн 3 хэсгийн
хїрээнд хийгдсэн бэлтгэл ажил, сургалтын байдлыг Баянхонгор, Бємбєгєр,
Галуут суманд шалгаж, зєвлєгєє єгч 10-р сарын 14-єєс 16-нд тус аймагт
ажиллаа.
Баянхонгор
болон
бусад
19 суманд жижиг зээлийн эргэлтийн санд 75.0 сая тєгрєгийн хєрєнгє
зээлийн эргэлтэнд орж одоогийн байдлаар 1800 гаруй хувь хїн, бїлэгт
тєслєєр зээл олгосон байна. Эхний 11 сарын байдлаар 260 гаруй ажлын
байр бий болгож дээрх тєслийн хїрээнд оёдол, гутал, мод, тємєр эдлэл
зэрэг гэр ахуй їйлчилгээ, тїц, жижиг худалдаа эрхлэх, хїнсний ногоо
тарих, нийтийн хоол хийх, орон нутгийн хэрэгцээнд жижиг бизнесийн
чиглэлийн тєслїїд хэрэгжиж байна.
Тус
зєвлєлийн
жижиг
зээлийн тєслийн хэрэгжилтэнд аймгийн тївшинд мониторинг хийж дїгнэхэд:
358 тєсєл хамрагдсаны 41,8 хувь буюу 150 тєсєл идэвхтэй їйл ажиллагаа
явуулж, 12,5 хувь буюу 45 тєсєл їйл ажиллагаа зогсоосон байна.
Тєслийн
дїнд
114
хїн ажлын байртай болж, тєслєєс 830 хїн ашиг хїртэж 3981,4 мянган
тєгрєгийн ажил їйлчилгээ, бїтээгдэхїїн їйлдвэрлэж, 1463,3 сая тєгрєгийн
ашигтай ажилласан нь ядїї болон ядуурлын тївшинд ойрхон байгаа єрх,
хувь хїмїїсийн ядуурлыг бууруулахад ач холбогдол єгч байна.
Дэлхийн
банкны
санхїїжилтээр
2000 онд Баянбулаг, Гурванбулаг, Заг, Жаргалант сумын 172 єрхєд (692
хїн) 10848 толгой мал бїхий 108,8 сая тєгрєгийг малжуулахаар олгосон
зээлийн тєсєл амжилттэй хэрэгжиж байна. |
|
