|
|
|
Нийтийн
номын сан
|
 |
Аймгийн
нийтийн
номын сан Номын сан єєрийн тvvхэн хувь тавьлантай тєдийгvй олон vеийнхний
соён гэгээрхvйн их єргєє билээ. 1944 онд аймгийн гэгээрлийн яамны
харьяанд 300-гаад номтой 1 номын санчтай жилдээ 112 хїнд 1218 ном
олгож vйлчлэн "Аймгийн нийтийн номын сан" гэж нэрлэж , тvvний тоо,
тєсєв зардлыг нэмэгдvvлжээ. |
-Одоо
тус
номын
сангийн фонд нь 59978 орчим боть номтой фондын ихээхэн хувийг монгол
хэл дээрх ном зохиол, тогтмол хэвлэлvvд эзэлдэг. Номын фонд нь байгалийн
шинжлэл, техник, хєдєє аж ахуй, ангаах ухаан, урлаг, спорт, уран зохиол,
нийгэм улс тєр, гvн ухаан эдийн засаг, боловсрол соёл шинжлэх ухаан,
хvvхдийн уран зохиол зэрэг тєрєл бvрийн салбарын ном лавлах бичиг,
нэвтэрхий толь бичгvvд, сонин сэтгvvлээс бvрдсэн.
-Бvх фондын
60%
нь монгол, 37% нь орос, vлдсэн хувь нь бусад гадаад хэл дээрх ном
юм. Уншигчидийн эрэлт хэрэгцээ, судалгааг vндэслэн жилдээ 500,000
тєгрєгєєр ном хэвлэл авч фондоо баяжуулдаг. Бид vйл ажиллагааныхаа
цар хvрээгээр улсын хэмжээний номын сангийн тvвшинд хvрч байгаа бєгєєд
жилдээ 3542 байнгын уншигчидад карт нээж, ирцээр 2000 уншигчидад 30,000
орчим ном хэвлэлээр уншигчидад лавлагаа ном зvйн мэдээлэлийн тєрєл
бvрийн vйлчилгээ vзvvлсний vр дvнд уншилт 14-д хvрсэн байна.
-Номын
сан
нийтийн
уншилгын танхим, хvvхдийн уншилгын танхим, лавлагаа ном зvй гэрээр,
Баянхонгор vндэсний номын тасаг, Монгол, Орос сэтгvvлийн фонд зэрэг
бvтэцтэй. Номын сан ном ном зvйн ангилалаар ангилагдаж, тєрєл анги
vсэг дараалалд катологоор зохион байгуулагдсан.
-Аймгийн
нийтийн
номын сангийн материаллаг баазыг тvшиглэн тєв хєдєєгийн сум, ЕБСургууль,
Их дээд сургууль, МСVТ-ийн номын сангийн ажилтай танилцаж удирдлага,
санхvv аж ахуйн, мэргэжил арга зvйн удирдлагаар ханган сургалт зохион
байгуулан, фондын бvтэцийг єєрчилж, бvрдvvлэлт хийгээд санаачилгатай
ажилласан.
Номын
сангаас
албан
байгууллагa, ЕБСургууль, Дээд сургууль, олон нийтийн байгууллагуудтай
хамтрч томоохон хэлбэрийн соёл олон тvмэн, танин мэдэхvйн ажилыг зохион
явуулдаг.
-СХУ-нй
доктор Ш.
Чимгээгийн
нэрэмжит "Ном эрдэм 3-н сарын аян" "Онол практикийн бага хурал", "Эрдмийн
баяр", "Номын баяр", "Хуулиа дээдлэе" ярилцлага "Шинэ ба сэдэвчилсэн
номын vзэсгэлэн" Орон нутгийн болон тєрєл бvрийн картын сан" тоглоомын
vлгэрийн гэх мэт "Лавлагаа ном зvй, мэдээлэлийн vйл ажиллагааг тогтмолжуулж,
чєлєєт сонголтын vйлчилгээг нэвтрvvлэн Богд, Галуут, Баянлиг, Баянговь
сумдад явуулын номын сан ажилуулдаг. Номын сангийн дотоод зохион байгуулалтыг
цаг vеийн шаардлагын дагуу єєрчлєн зохион байгуулах vйлчилгээг єргєжvvлэх,
ажиллах хїчнээр бэхжvvлэх, олон жил ажилласан дадлага туршлагатай
хvмvvсийг дагалдуулан сургах зэрэг дав даруй гvйцэтгэх нэн шаадрлагтай
ажил тулгарч байжээ.
-Номын
сангийн
эрхлэгчээр ажиллаж байсан Д. Рэгзэн, Б. Содном,, П. Билэгт-Отгон,
О.Янжмаа, Е.Чимэдчэрэн, С.Амгалан, номын санч С.Цэрэндулам, Д.Норжмаа,
П.Цээмаа, М.Тєгсгэрэл зэрэг ахмад, залуу vеийн нєр хичээнгvй хєдєлмєр
зvтгэл нь 1944 - 1997 оны номын сангшийн тvvхэнд салшгvй холбоотой
юм. Орон нутгийн эрдэмтэн зохиолчидын уран бvтээл, ерєєл, магтаал,
зан заншил, эрдмийн зэрэг хамгаалсан диссертаци, газрын зураг, гар
бичмэл зэрэг тєрєл бvрирйн бvтээгдэхvvнийг цуглуулах, суртчилах зорилгоор
лавлагаа ном зvйн тєслийг vндэслэн Баянхонгор vндэсний номын фонд
бий болголоо. 1990 оноос Ардын эрх, vнэн, хєдєлмєр, засгийн газрын
мэдээ, санхvv банкны мэдээлэл, зууны мэдээ, хууль зvйн мэдээлэл, тєрийн
мэдээлэл, "монгол орон" нутгийн єєрєє удирдлага зэрэг сонин сэтгvvл
бий.
Ном
уншилтын байдал соёл олон тvмний ажлын байдлыг vзvvлбэл:
| Он
|
Уншигчидын
тоо |
Олгосон
ном |
Онол
практик бага хурал, їдэшлэг, уулзалт, єдєрлєг, ярилцлага
|
Номын
їзэсгэлэн |
Тойм
яриа, лавлагаа ном зїй |
| 1998 |
3511
|
19088 |
6 |
10 |
5 |
| 1999 |
3515 |
19090 |
8 |
12 |
6 |
| 2000 |
3335 |
29295 |
10 |
13 |
10 |
| 2001 |
3500 |
29800 |
11 |
17 |
15 |
| 2002 |
3542 |
30000 |
12 |
20 |
18 |
Номын
сангийн уншигчидын гол нь ЕБС-иудын сурагчид, МСVТ, Их дээд сургуулийн
оюутнууд учир тэдний хичээл сурлагад vр бvтээлчээр туслахын тулд шинэ
номоор фондоо бvрдvvлж, уншилгы танхимд сургуулиудын хичээлийн программд
ордог нрм, сурах бичгvvдээр vзэсгэлэн байгуулах тэдэнд унших номын
талаар зєвлєгєє єгдєг болсон нь vр дvнтэй ажил болж байна. Номын сангийн
нэг гол ажил нь арга зvй - мэдээлэл ном зvйн ажил учир лавлагаа ном
зvйн тасаг нээн ажилуулж vннийгээ тvшиглэн АНХБХэлтэс Боловсрол соёлын
тєвтэй хамтран жил бvр соёлын ажилтны семнар, сургалт бvх онуудад
мэргэжлийн болон мэргэжлийн бус номын санчидын сургалтыг УБ хотод
соёлын коллеж дээр 14 хоног, Говь-Алтай, Євєрхангай, Баянхонгорын
номын санчдын бvсийн сургалт, 2001- 2002-д комьютер анхан шатанд 20-н
номын санч, 2-р шатанд 10-н номын санч, мэргэжлийн бус 6-н сумын санчидад
анхан шатны сургалт явуулах замаар аргачилалыг боловсронгуй болгох
Сертификат олгосон. Номын сангийн vйл ажиллагаа орон нутгийн сангийн
хvрэн хєгжиж буй нь чамлахаар зvйл биш боловч, шинэ зууны эрэлт шаардлага,
хэрэгцээтэй харьцуулж vзвэл хангалттай vзvvлэлт биш. Єнєєєдєр номын
сан олон улсын болон улс дотроо интернетийн нэгдсэн сvлжээнд холбогдож
комьпютер болон электрорн мэдээлэл ашиглахгvйгээр vйл ажиллагаа явуулахад
бэрхшээлтэй болж байна. Ном, номын сангийн тvvх, шастиртай холбоотогоор
"Номын санч" мэргэжил олон хvний дурдсан хvндэтгэх ажил мэргэжил тєдийгvй
уншигч олны танил номын буянтнууд юм.
Дэлхийн
соёл
иргэншлийн хамгийн vнэтэй, хамгийн удаан хадгадагдах ном хэвлэлийн
бvтээлvvд монгол тvмний хvртээл болсноор монголчуудын мэдлэгийн цар
хvрээ улам тэлж, дэлхийн соёл иргэншилд нэвтрэх vvдийг нээж, тив дэлхийн
тэнгис далаг гатлан "Ном таалах" боломжийг єгсєн болно. Номын сан
байгуулалт улам боловсронгуй болж цаг, їеийн техник хэрэгсэл, тоног
тєхєєрємж уншигчидын суудал дутагдалтай ч гэсэн аж ахуй санхvvгийн
талаар бэхжиж єр авлагагvй байгууллага болж жил бvрийн дутуу хvрэлцээ
муутай ч тvvнийг зохих ёсоор зарцуулж ирж vйл ажиллагаагаа явуулж
байна
Хvн тєрєлхтний оюуны дээж болсон
номын ертєнцєєр аялъя гэвэл манай номын сангийн
vvд хааалга ямагт нээлттэй.
|
|
