---===Bayankhongor aimag===---

Номгоны бvc

Байдрагийн бvc

Баянмандалын бvc

Богдын бvc

Амарбуянтын бvc

Бvсчилсэн хєгжлийн зорилго

1.Vйлдвэрлэлийн болон нийгмийн

дэд бїтэц, хєдєє аж ахуй, аялал жуучлал, эдийн засаг, байгаль хамгааллын салбарыг хєгжvvлэх чиглэлээр хамтран ажиллахад тохиромжтой, тєрийн зохицуулалтын хєшvvргийг оновчтой хэрэглэх боломжтой, газар зvйн байрлалын хувьд ойр сумдыг хамарсан нутаг дэвсгэрийн цогцолбор болох бичил бїсийн нийгмийн болон эдийн засгийн хєгжлийг хурдасгаж хїн амын амьдралын тvвшинг тогтвортой дээшлvvлэх.

2. Бvсчилсэн хєгжлийн хандлагын

хїрээнд тєвлєрлийг сааруулан эрх мэдлийг задалж орон нутагт шилжvvлэх.

3. Бичил бїсийн тvвшинд байгаль

ашиглалтын менежментийг сайжруулан байгаль экологийн тэнцвэртэй байдлыг хангаж, дэвшилтэд технологи бvхий vйлдвэрлэл vйлдвэрлэл vйлчилгээг бий болгож єрсєлдєх чадварыг бvсчилсэн хєгжлийн зорилго оршино.

2 Эдийн засгийн бvсчилэл

Бїсчилсэн хєгжлийн агууллагад нийцvvлэн уламжлал, дэд бvтцийн хєгжил бусад суурь хvчин зvйлээс хамааруулан Баянхонгор аймагт Номгоны, Байдрагийн, Богдын, Амарбуянтын гэсэн эдийн засгийн 5 бичил бvс байнa.

2.1 Номгоны бvсэд Эрдэнцогт,

Єлзийт, Жинст, Баян- Овоо, Баацагаан, Баянхонгор, Бємбєгєр, Галуут сум. Бvсийн тєв нь Баянхонгор сум.

2.2. Байдрагийн бvсэд Гурванбулаг, Заг,

Жаргалант сум. Бvсийн тєв нь Жаргалант сум.

2.3. Баянмандалын

бvсэд Хvрээмарал, Бууцагаан, Баянбулаг сум. Бvсийн тєв нь Бууцагаан сум.

2.4. Богдын бїсэд Баянлиг, Богд, Баянговь сум.

Бvсийн тєв нь Богд сум.

2.5. Амарбуянтын бvсэд Баянцагаан, Баян-

Єндєр, Шинэжинст сум хамрагдана. Бvсийн тєв нь Баянцагаан сум.

----- Бvс нутгийн удирдлага,

зохион байгуулалт Бvс нутгийн удирдлагын хэлбэр нь ЗЄВЛЄЛ байх бєгєєд зєвлєлийн бvрэлдэхvvнд тухайн эдийн засгийн бvсэд багтаж байгаа сумдын ИТХ- ын Тэргvvлэгчдийн дарга, Засаг дарга нар байна. Зєвлєлд аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын тєлєєлєл байж болно. Зєвлєлийн захирагчийг тодорхой хугацаагаар тухайн бvсийн сумдын Засаг дарга нараас ээлжлэн сонгоно.

1. Бvсийн зєвлєл дараах чиг

vvрэгтэй байна.

1.1. Бvс нутгийг хєгжvvлэх ерєнхий чиг бодлого,

хэтийн тєлєв, хєгжлийн стратеги тєлєвлєгєєг боловсруулж хэрэгжvvлнэ.

1.2. Бvс нутгийн хєгжлийн тvвшинд vнэлэлт єгч,

эдийн засаг, байгаль экологи, эрдэс баялаг, тэдгээрийн нєєцийн vнэлгээ хийлгэх, нєєц боломжийг тодорхойлох, ашиглах чиглэлийг тогтооно.

1.3. Бvс нутгийн хєгжлийн

бодлогыг тєр, засгаас явуулах бодлого, vйл ажиллагаатай уялдуулан зохицуулна.

1.4. Бvс нутгийн vйлдвэрлэлийн бїтэц, аж ахуйн

байршил, дагналт, тєрєлжилт, хоршилтыг зохицуулах, оновчтой тогтоох асуудлыг боловсруулж шийдвэрлvvлнэ.

1.5. Дэд бvтцийн болон нийгмийн vйлчилгээний салбарыг хєгжvvлэх асуудлыг бvс нутгаар шийдвэрлvvлнэ.

1.6. Бvс нутгийн хvн ам зvйн

зохистой бодлого явуулах, хvн амын нутагшил, суурьшилтын оновчтой хувилбарыг боловсруулж хэрэгжvvлнэ.

1.7. Бvс нутгийн нийгэм,

эдийн засаг байгаль орчны тэнцвэртэй хєгжлийг хангах, байгаль экологийн унаган тєрхийг хамгаалах, шаардлагатай зарим асуудлыг бvсийн хэмжээнд зохицуулан шийдвэрлэнэ.

1.8. Бvс нутгийн гадаад бодлого чиглэл,

хэлбэрvvдийг тодорхойлж, хєрш зэргэлдээ бvс бvсийн сум, аймагтай бvс нутгийн хамтын ажиллагаа тогтоож хэрэгжvvлнэ.

1.9. Бvс нутгийн онцлогт

зохицсон тєсєв, санхvvгийн арга механизм, норматив, ялангуяа хєрєнгє оруулалт, татвар, vнэ, цалин хєлсний ялгавартай бодлого боловсруулж хэрэгжvvлэх, тэдгээрийг тєрєєс явуулах эдийн засгийн макро тvвшний бодлоготой уялдуулан зохицуулах арга хэмжээ авна.

1.10. Бvсийн сумдын

хєгжлийн жигд тэнцвэртэй байдлыг хангах, тэдгээрийн хооронд эдийн засаг, vйлдвэрлэл, нийгмийн зохистой хэлхээ холбоо тогтоож хэрэгжvvлэх асуудлыг боловсруулж шийдвэрлvvлнэ.

1.11. Байгалийн болон гэнэтийн

аюул гамшиг тохиолдсон бvсийн сумдад тусламж дэмжлэг vзvvлэх ажлыг зохион байгуулна.

1.12. Бvсчилсэн хєгжлийн асуудлаар сургалт семинар

бусад арга хэмжээг зохион байгуулах, гарын авлага, мэдээллээр хангах, мэргэжлийн удирдлага, туслалцаа vзvvлнэ. Ийнхvv бvсийн зєвлєл нь нутаг дэвсгэрийн эдийн засаг, нийгмийн хєгжлийн бодлого, хэтийн чиглэл, тєсєв, тєлєвлєгєє, хєтєлбєр, тєсєл, зээл тусламжийн болон бусад арга хэмжээг боловсруулах, шийдвэрлэхдээ бvс нутгийн хєгжлийн асуудлыг иж бvрэн авч vзэж, эдийн засгийн бvсийн зєвлєлvvдтэй ажлын нягт уялдаатай ажиллаж, vйл ажиллагаагаа тухайн аймаг сумын нутгийн єєрєє удирдах болон захиргааны байгууллагаар дамжуулан хэрэгжvvлнэ.

Бvсийн зєвлєл нь vйл ажиллагаа хэрэгжvvлэхдээ тодорхой эрх эдэлнэ. Vvнд:

1. Зєвлєл нь

єєрийн vйл ажиллагааганы vндсэн чиг vvргийг хэрэгжvvлэхдээ шаардлагтай хєрєнгє хvч, нєєцийг харилцан тохтлцосны vндсэн дээр татан оролцуулах.

3. Бvс нутгийн хєгжлийн асуудлаар зєвлєлийн саналыг аймгийн

иргэдийн тєлєєлєгчидийн хурал, Засаг дарга даргын тамгын газарт тавьж шийдвэрлvvлэх.

4. Бvс нутгийн хєгжлийн хандлага,

онцлогийг харгалзаагvй, байгаль орчинд сєрєг нєлєєлєл vзvvлэх тєсєл, арга хэмжээг зогсоох саналыг тавьж шийдвэрлэх.

5. Бvс нутгийн хєгжлийн талаар

бодлого боловсруулах, хэрэгжvvлэх асуудлаар холбогдох байгууллагуудтай хамтран шийдвэр гаргах, хамтын ажиллагааны гэрээ хэлэлцээр байгуулах.

6. Зєвлєлийн vйл ажиллагааны батлагдсан

тєсвийг захиран зарцуулах.

7. Зєвлєлийн бvсийн хєгжлийн сантай

болох бєгєєд тvvнийг бvрдvvлэх, зарцуулах журмыг єєрєє тогтооно.

8. Бvсийн зєвлєл нь хуулийн итгээд байна.

БVСЧИЛСЭН ХЄГЖЛИЙГ ТЄРЄЄС ДЭМЖИХ ЧИГЛЭЛ

1. Бvсчилсэн байдлаар санхvvгийн дэмжлэг vзvvлэх,

бизнесийн орчинг сайжруулах, тєлєлвлєлт удирдлагын тогтолцоог тасралтгvй идвэхжvvлэх талаар

2. Бичил бvсvvдийн

эдийн засаг, нийгмийн хєгжлийн тvвшинд тодорхой хугацаанд иж бvрэн vнэлгээ єгч явуулах бодлого, хэрэгжvvлэх арга хэмжээний чиглэл, хамрах хїрээ, ээлж дарааллыг тодотгож байна.

3. Хєрєнгє оруулалт,

тєсєв, татвар, зээл тусламж зэрэг тєрийн зохицуулалтын хєшvvргийг бичил бvсээр ялгаварлан хэрэглэхэд санхvvгийн дэмжлэг vзvvлнэ.

4. Бvсчлэн хєгжvvлэх хандлагын хvрээнд удирдлагын хэт тєвлєрлийг сааруулан нутгийн єєрєє удирдах ёсны байгууллагын бие даасан байдлыг хангана.

5. Бизнесийн орчныг сайжруулах,

бvс нутгуудад vйлдвэрлэлийн болон нийгмийн дэд бїтэц, банк, санхvvгийн тогтолцоог хєгжvvлж, иргэдийн бизнесийн мэдээлэл, менежмент, ур чадварыг дээшлvvлэхэд тєрєєс туслана.

Бvсчилсэн хєгжлийн vе шат Бvсчилсэн хєгжлийн vзэл баримтлалыг дараах 3 їе шатаар хэрэгжvvлнэ.

Нэгдvгээр vе шат:

2001- 2005 он

Хоёрдугаар vе шат:

2006- 2010 он

Гуравдугаар vе шат:

2011- 2020 он

Нэгдvгээр vе шатанд бvсчилсэн хєгжлийн эрх зvйн таатай орчин бvрдvvлж аймгийн хэмжээнд бvсчилсэн хєгжлийн тєлєвлєлт, удирдлагын оновчтой тогтолцоо бий болгоно. Энэ vе шатанд дараах томоохон vр дvнд хvрнэ. Vvнд:

1.1.

Баянтээгийн дулааны цахилгаан станц ашиглалтанд орсноор Номгон, Богд, Амарбуянтын бvс тєвийн эрчим хvчинд холбогдоно.

1.2.

Баянхонгор- Арвайхээрийн шинэ технологоор баригдах автомашины зам ашиглалтад орно.

1.3.

Боловсрол, эрvvл мэнд зэрэг нийгмийн салбаруудад боловсон хvчний хангамж хvрэлцээтэй болж ахуй vйлчилгээний салбарын тоо, vйлчилгээний чанар сайжирч, иргэд тєрсєн нутагтаа сурч амьдрах ая тухтай нєхцєл бvрдэнэ.

1.4.

Мал аж ахуйн бvтээгдэхvvнийг боловсруулах жижиг vйлдвэрvvд бvсvvдэд баригдаж, улмаар єрсєлдєх, бvтээгдэхvvнээ экспортлох чадвартай болно.

1.5.

БНХАУ- тай єєрийн аймгийн нутгаар хилийн гарцтай болж худалдаа, vйлчилгээний хvрээ єргєжинє.

Хоёрдугаар vе шатанд дараах vр дvнд хvрнэ.

2.1.

Бичил бvсvvдэд газар тариалан, мал аж ахуйн чиглэлийн фермерийн эрчимжсэн аж ахуй олноор бий болно.

2.2.

Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн илvv боловсронгуй хуваарьт шилжинэ.

2.3.

Бичил бvсvvдийн тvвшинд эрчим хvч, холбоо, мэдээллийн нэгдсэн сvлжээ бий болно.

2.4.

Аялал жуучлалын салбар нь бичил бvсvvдийн эдийн засгийн тэргvvлэх салбаруудын нэг болно.

2.5.

Буянт- Цагаан гол, Жаргалантын бvсийг Баруун бvсийн Улаанбоомын цахилгаан станцад холбож эрчим хvчээр хангана.

Гуравдугаар vе шатанд дараах томоохон vр дvнд хvрнэ.

3.1.

Бvх бvсийн тєв, бvсийн дэд бvс, сумдыг эрчим хvчний найдвартай эх vvсвэртэй болгож vйлдвэрлэл хєгжvvлэх бvх нєхцєлєєр хангана.

3.2.

Хєдєє аж ахуйн хоршоо, фермерийн эрчимжсэн аж ахуйнуудад малчид, тариаланчид бvрэн хамрагдана.

3.3.

Нийгмийн дэд бvтцийн хєгжлийн тvвшинг эрс дээшлvvлнэ.

3.4.

Шилжилт хєдєлгєєн багасч, хvн бvр єсєж тєрсєн нутагтаа ая тухтай хангалуун сайхан амьдрах таатай орчин бvрдvvлнэ.

БVСVVДИЙН ХЄГЖЛИЙН VНДСЭН ЧИГЛЭЛ

Бvсvvдийн хєгжлийн нийтлэг чиглэл:

1.1.

Хувийн хэвшлээр эдийн засгийн тэргvvлэн хєгжvvлэх бодлого баримталж ажлын байр бий болгон ажилгvйдэл, ядуурлыг таслан зогсоох.

1.2

. Хvмvvсийн эрэлтэд тулгуурлан барилгын материалын жижиг, дунд vйлдвэр байгуулах, хямд тєсєр очин vеийн хувийн цогцолбор орон сууцаар хангах

1.3.

Vйлдвэрлэл vйлчилгээний болон хувийн хэвшлийн салбаруудыг татвар, зээлийн бодлогооор дэмжиж хvрээг єргєтгєнє.

1.4.

Сэргээгдэх эрчим хvчний эх vvсвэрийг ашиглан бvсийн сумдын айл, єрх, малчидыг телевиз, радио холбооны хэрэгслээр ээлж дараатай хангаж, хэвлэл захиалын хvргэлтийг оновчтой зохион байгуулж бvсийн дотор болон бvсийн хооронд мэдээлэлийн нэгдсэн сvлжээ бий болгох.

1.5.

Зах зээлийг хєгжvvлэх буюу бєєний худалдааны сvлжээ байгуулж єрсєлдєх чадварыг дээшлvvлнэ.

1.6.

Бvсийн хэмжээд тєрийн байгууллагын vйл ажиллагаааг хэвийн явуулахад туслах vvрэг бvхий нийтлэг vйлчилгээний газрыг жинхэнэ утгаар нь байгуулж тєсвийг хэмнэлтэй зарцуулах, тєрийн албан хаачдын нийгмийн асуудлыг цогцоор шийдвэрлэнэ.

1.7.

Бог малын сvv цагаан идээг ашиглах, цєцгийн тосны vйлдвэрлэлийг сэргээж экспортлох, хонины ноос, бємбєгєн ноолуур, сарлагийн хєєвєр угаах, арьс шир боловсруулах vйлдвэрийг дэмжих.

1.8.

Аймгийн тусгай хэрэгцээний газарт урдчилан хaйгуул хийлгэж бvс нутгийн хэмжээнд санхvvгийн хараат байдлаас гархад дэмжлэг vзvvлж чадхуйц алт болон бусад ашигт малтмалын vйлдвэрлэлийг дэмжих.

1.9.

Байгалиа хамгаалж, тvvний баялагийг зvй зохистой ашиглах, экологийн тэнцвэрийг хангах.

1.10.

Бvсийн дотор татварын уян хатан бодлогыг хэрэгжvvлнэ.

1.11.

Тєрийн бус байгууллагуудын vйл ажиллагааг дэмжиж тєрийн зарим vvргийг гvйцэтгvvлэ, олон улсын хамтын, сайн дурын зэрэг тєрийн байгууллагуудтай хамтран ажиллах.

1.12.

Гадаад хєрєнгє оруулалт татах, газраа тvрээслvvлэх, эдийн засгийн чєлєєт бvс бий болгох асуудлыг хуулийн хvрээнд бий болгох зэрэг асуудлыг дэс дараатай шийдвэрлэх vндсэн суурийг тавих.

1.13.

Бvс нутагт тогтвортой ажиллах, чадварлаг мэргэжлийн боловсон хvчнийг бэлтгэхэд эдийн засгийн хєшvvргийг ашиглан авхаалж самбаа, авъяас билэг, мэдлэг боловсрол, ур чадварыг хєгжvvлэх бvс бvсдээ нийгэм, улс тєр, эдийн засгийн хvрээнд "Лидер" -vvд бэлтгэх.

1.14.

Цєлжилтєєс хамгаалах, элсний нvvдлийг зогсоох, агаарын бохирдлыг арилгахад ойжуулах ажлыг эрчимтэй хийх. Мєн мод болон vржvvлгийн талбай байгуулах, мєчир суулгацыг шаардлагатай бvсvvдэд нийлvvлэх

1.15.

Бvс нутгийн хэмжээнд сумдын засаг дарга, мал аж ахуйн мэргэжилтэн, малчидын тєлєєлєгчидийн бvрэлдэхvvнтэй бэлчээрийн менежментийн хороо байгуулж, бэлчээр ашиглалтыг багуудаар зохицуулах, онцгой тохиолдолд ашиглах отрын бэлчээрийг тогтоож нvvдлийг зохион байгуулах, маргаантай асуудлыг шийдвэрлэх болно.

1.16.

Мал аж ахуйн таваарлаг чанарыг сайжруулж, чанартай бvтээгдэхvvн vйлдвэрлэж, зах зээлд єндєр vнэд хvрэх болмжийг бvрдvvлнэ.

1.17.

Малчидыг євєл, хаврын нутаг бэлчээрээ чєлєєлєх, отрын нvvдэл хийлгэх бололцоогоор хангаж , бvс нутгийн отрын бэлчээрийг усжуулах, хоршоо фермерийн зэрэг сайн дурын хамтын хэлбэрийг хєхvvлэн дэмжиж , банкны vйлчилгээний дэвшилтэд хэлбэр болох малчидын, бизнесийн, хадгаламжийн, цалингийн, тэтгэвэрийн зээлийг vр ашигтай ашиглахад туслана.

1.18.

Иргэдийн сурч боловсрох, хєгжих, эрvvл мэндээ хамгаалах зэрэг нийгмийн бvх vйлчилгээг тєрєєс иж бvрэн vзvvлэх боломж нєхцлийг хангах.